Οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να συνεχίσουν την εργασία στην εγκυμοσύνη μέχρι λίγο πριν από τον τοκετό. Η δουλειά, από μόνη της, δεν βλάπτει το μωρό. Χρειάζονται όμως προσαρμογές, ανάλογα με το είδος της εργασίας και την πορεία της κύησης, και καλή γνώση των δικαιωμάτων σας.
Μέχρι πότε μπορώ να δουλεύω
Σε κύηση χωρίς επιπλοκές, μέχρι την έναρξη της άδειας μητρότητας. Ο γιατρός μπορεί να συστήσει μείωση ωραρίου ή διακοπή νωρίτερα σε περιπτώσεις όπως:
- απειλούμενος πρόωρος τοκετός ή κοντός τράχηλος,
- κολπική αιμορραγία, προδρομικός πλακούντας,
- προεκλαμψία ή αρρύθμιστη υπέρταση στην κύηση,
- πολύδυμη κύηση με επιπλοκές,
- καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εμβρύου.
Εργασίες που χρειάζονται προσαρμογή
- Πολύωρη ορθοστασία: επιβαρύνει την κυκλοφορία και τη μέση. Χρειάζονται συχνά διαλείμματα και δυνατότητα να κάθεστε.
- Άρση βάρους και έντονη σωματική καταπόνηση.
- Νυχτερινές βάρδιες και πολύ μεγάλα ωράρια.
- Έκθεση σε χημικές ουσίες, διαλύτες, φυτοφάρμακα, βαρέα μέταλλα, αναισθητικά αέρια ή κυτταροστατικά φάρμακα.
- Ιονίζουσα ακτινοβολία, όπως σε ακτινολογικά εργαστήρια.
- Επαφή με λοιμώδη νοσήματα, σε χώρους υγείας, σχολεία και παιδικούς σταθμούς.
Ο εργοδότης οφείλει να εκτιμήσει τους κινδύνους της θέσης σας και, όπου χρειάζεται, να προσαρμόσει τις συνθήκες ή να σας μετακινήσει προσωρινά σε άλλα καθήκοντα. Ο ιατρός εργασίας της επιχείρησης είναι ο αρμόδιος για να το ζητήσετε.
Δουλειά γραφείου: μικρές αλλαγές που μετράνε
- Σηκωθείτε και περπατήστε πέντε λεπτά κάθε ώρα.
- Ρυθμίστε την καρέκλα ώστε η μέση να στηρίζεται και τα πέλματα να πατούν στο πάτωμα ή σε υποπόδιο.
- Έχετε πάντα νερό και ένα μικρό σνακ. Τα συχνά μικρά γεύματα περιορίζουν τη ναυτία και τις καούρες.
- Ο υπολογιστής και η οθόνη δεν εκπέμπουν ακτινοβολία επικίνδυνη για το έμβρυο.
Πώς να αντέξετε την κούραση και τη ναυτία στη δουλειά
Το πρώτο τρίμηνο είναι συνήθως το δυσκολότερο, και συχνά κανείς στο γραφείο δεν το ξέρει ακόμη. Κοιμηθείτε νωρίτερα, κρατήστε κράκερ ή ξηρούς καρπούς στο συρτάρι και αποφύγετε τις έντονες μυρωδιές. Αν οι εμετοί δεν σας αφήνουν να κρατήσετε υγρά, μιλήστε με τον γιατρό σας. Υπάρχει ασφαλής αγωγή. Δείτε ποια είναι τα συνηθισμένα pregnancy symptoms στις πρώτες εβδομάδες.
Πότε να το πείτε στον εργοδότη
Οι περισσότερες γυναίκες το ανακοινώνουν μετά το τέλος του πρώτου τριμήνου. Αν η δουλειά σας ενέχει κινδύνους από τους παραπάνω, αξίζει να το πείτε νωρίτερα, ώστε να γίνουν αμέσως οι αλλαγές. Η προστασία από την απόλυση προϋποθέτει ο εργοδότης να γνωρίζει την εγκυμοσύνη, γι’ αυτό είναι καλό η ενημέρωση να γίνει και γραπτά, με ιατρική βεβαίωση.
Άδεια μητρότητας και δικαιώματα στην Ελλάδα
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για τον ιδιωτικό τομέα:
- Άδεια μητρότητας 17 εβδομάδων: 8 εβδομάδες (56 ημέρες) πριν από την πιθανή ημερομηνία τοκετού και 9 εβδομάδες (63 ημέρες) μετά. Αν ο τοκετός γίνει νωρίτερα, οι ημέρες που δεν χρησιμοποιήθηκαν μεταφέρονται μετά τη γέννηση.
- Ειδική παροχή προστασίας μητρότητας: άδεια 9 μηνών μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας, που χορηγείται από τη ΔΥΠΑ.
- Προστασία από απόλυση σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για 18 μήνες μετά τον τοκετό.
- Άδεια για προγεννητικές εξετάσεις με αποδοχές, όταν αυτές γίνονται σε ώρες εργασίας.
- Άδεια πατρότητας 14 ημερών για τον πατέρα.
Στο Δημόσιο και στις ελεύθερες επαγγελματίες ισχύουν διαφορετικές ρυθμίσεις, και οι διατάξεις αλλάζουν συχνά. Επιβεβαιώστε τι ισχύει για εσάς στον e-ΕΦΚΑ, τη ΔΥΠΑ ή το λογιστήριο της εταιρείας σας.
Πότε να διακόψετε αμέσως και να επικοινωνήσετε με τον γιατρό
- κολπική αιμορραγία ή απώλεια υγρού,
- ρυθμικές, επώδυνες συσπάσεις,
- έντονος πονοκέφαλος, θολή όραση ή ξαφνικό πρήξιμο,
- ζάλη, λιποθυμικό επεισόδιο,
- αισθητή μείωση των κινήσεων του εμβρύου.
Frequently Asked Questions
Πόσες ημέρες πριν από τον τοκετό ξεκινά η άδεια μητρότητας;
Στον ιδιωτικό τομέα, 56 ημέρες πριν από την πιθανή ημερομηνία τοκετού. Ακολουθούν 63 ημέρες μετά τη γέννηση.
Μπορώ να δουλεύω όρθια όλη μέρα όσο είμαι έγκυος;
Η πολύωρη ορθοστασία χωρίς διαλείμματα δεν συνιστάται, ιδιαίτερα μετά το δεύτερο τρίμηνο. Ζητήστε τη δυνατότητα να κάθεστε ανά διαστήματα και φορέστε κάλτσες συμπίεσης.
Επιτρέπεται να σηκώνω βάρη στη δουλειά;
Το επαναλαμβανόμενο σήκωμα βαριών αντικειμένων πρέπει να αποφεύγεται. Ο εργοδότης οφείλει να προσαρμόσει τα καθήκοντά σας.
Μπορεί να με απολύσει ο εργοδότης επειδή είμαι έγκυος;
Όχι. Η απόλυση απαγορεύεται σε όλη τη διάρκεια της κύησης και για 18 μήνες μετά τον τοκετό, εκτός αν υπάρχει σπουδαίος λόγος που δεν σχετίζεται με την εγκυμοσύνη.
Το άγχος της δουλειάς βλάπτει το μωρό;
Το συνηθισμένο εργασιακό άγχος όχι. Το έντονο, παρατεταμένο στρες σε συνδυασμό με εξαντλητικά ωράρια αξίζει να συζητηθεί με τον γιατρό και τον εργοδότη σας.
Μπορώ να ταξιδεύω για δουλειά;
Συνήθως ναι, με προσαρμογές. Για τις πτήσεις, δείτε το άρθρο για το αεροπλάνο και την εγκυμοσύνη.
