Laparoscopy: What It Is, Procedures and Recovery

Dr. Panagiotis Polyzos, obstetrician gynecologist in Athens

Dr. Panagiotis Polyzos MD, MSc, PhD

Obstetrician - Gynaecologist
Doctor of Medicine, University of Athens Medical School

Panagiotis Polyzos is an Obstetrician and Gynaecologist at the Institute of Life and the IVF Unit of Iaso Maternity Hospital.

Contents

Laparoscopy in gynecology

Laparoscopy

What is Laparoscopy?

Laparoscopy is the examination of the abdominal and pelvic organs using a special endoscope (laparoscope) that is inserted into the abdomen through a small incision just below the navel. The laparoscope is equipped with a light source to illuminate the inside of the abdominal cavity. This procedure is usually performed under general anesthesia.

The optical lenses of the laparoscope are connected to a video camera, allowing the surgeon to view the findings on a monitor. There is also the possibility of taking photographs or recording the entire procedure on video or DVD.

Many surgical procedures can be performed laparoscopically, thus avoiding the need for opening the abdomen (a procedure known as laparotomy). Laparoscopy is carried out by surgeons who have undergone appropriate training and possess the necessary skills for this type of operation. Two or three additional small incisions in the abdomen may be required for the insertion of surgical instruments needed to perform the procedure.

Gynecological procedures that can be performed laparoscopically:

  • Sterilization
  • Investigation of fallopian tube patency (by injecting a suitable dye)
  • Removal of part or all of a fallopian tube due to ectopic pregnancy
  • Removal of an ovary
  • Removal of an ovarian cyst
  • Removal of fibroids
  • Removal of the uterus (subtotal hysterectomy) with or without removal of the ovaries and fallopian tubes
  • Removal of the uterus and cervix (total hysterectomy) with or without removal of the ovaries and fallopian tubes
  • Treatment of endometriosis, when it involves removal of endometriotic cysts, excision of endometrial tissue or vaporization of endometriotic lesions.
  • Adhesiolysis (removal of adhesions)
  • Tubal surgery to treat infertility caused by tubal blockage.
  • Surgery for early-stage cancer of the uterus and cervix

How to prepare

  • Preoperative assessment: blood tests, cardiology evaluation and, where needed, a chest X-ray.
  • No food or fluids for 6 to 8 hours before the operation.
  • Tell us about the medication you take, especially anticoagulants and aspirin, as well as any allergies.
  • The operation is usually scheduled in the first days after your period.

Recovery after laparoscopy

After most procedures you go home the same or the next day. In the first 24 to 48 hours shoulder pain is common. It is caused by the gas used to inflate the abdomen and resolves on its own. The small incisions heal within a few days.

  • Diagnostic laparoscopy: return to work in 2 to 4 days.
  • Removal of a cyst or fibroid: about 1 to 2 weeks.
  • Laparoscopic hysterectomy: 3 to 4 weeks, avoiding heavy lifting.

Advantages and possible complications

Compared with open surgery, laparoscopy means smaller incisions, less postoperative pain, less blood loss, fewer adhesions and faster recovery. Image magnification allows more precise handling, especially with 3D technology in laparoscopy.

Serious complications are rare. They include bleeding, infection, injury to the bowel, bladder or blood vessels and, rarely, the need to convert to open surgery. Contact your doctor if after surgery you develop fever, severe pain that gets worse, vomiting, or redness and discharge at the incisions.

Διαγνωστική ή επεμβατική λαπαροσκόπηση: τι αλλάζει για εσάς

Η λαπαροσκόπηση χωρίζεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες και η διάκριση έχει πρακτική σημασία για τη διάρκεια, την αναισθησία και την ανάρρωση.

Διαγνωστική λαπαροσκόπηση

Γίνεται όταν οι απεικονιστικές εξετάσεις, όπως το υπερηχογράφημα ή η μαγνητική τομογραφία, δεν δίνουν σαφή απάντηση. Ο χειρουργός επισκοπεί τη μήτρα, τις σάλπιγγες, τις ωοθήκες και το περιτόναιο της πυέλου, ελέγχει τη βατότητα των σαλπίγγων με χρωστική και, αν χρειαστεί, παίρνει βιοψίες. Συχνά αρκούν μία ή δύο μικρές τομές.

Επεμβατική (θεραπευτική) λαπαροσκόπηση

Εδώ ο στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στην ίδια συνεδρία: αφαίρεση κύστης, ινομυώματος ή εστιών ενδομητρίωσης, λύση συμφύσεων, χειρουργική των σαλπίγγων ή αφαίρεση της μήτρας. Στην πράξη, πολλές επεμβάσεις ξεκινούν ως διαγνωστικές και συνεχίζουν ως θεραπευτικές, εφόσον έχετε δώσει από πριν συγκατάθεση για τα πιθανά ευρήματα. Γι’ αυτό η συζήτηση πριν από το χειρουργείο πρέπει να καλύπτει και το ερώτημα «τι θα γίνει αν βρεθεί κάτι διαφορετικό από το αναμενόμενο».

Πότε προτείνεται λαπαροσκόπηση: τα συνηθέστερα σενάρια

Η απόφαση δεν βασίζεται σε μία μόνο εξέταση. Συνεκτιμώνται τα συμπτώματα, η ηλικία, η επιθυμία για εγκυμοσύνη και τα ευρήματα του υπερηχογραφήματος. Οι πιο συχνές αφορμές είναι:

  • Chronic pelvic pain που διαρκεί πάνω από έξι μήνες και δεν ανταποκρίνεται σε φαρμακευτική αγωγή, ιδίως όταν συνοδεύεται από επώδυνη επαφή ή έντονους πόνους περιόδου.
  • Μάζα στα εξαρτήματα, δηλαδή ovarian cysts που μεγαλώνουν, επιμένουν σε διαδοχικούς κύκλους ή έχουν ύποπτα χαρακτηριστικά στον υπέρηχο.
  • Infertility με υποψία σαλπιγγικού παράγοντα, συμφύσεων ή ενδομητρίωσης, όταν τα ευρήματα θα αλλάξουν το πλάνο θεραπείας.
  • Οξύ κοιλιακό άλγος, όπως σε υποψία εξωμήτριας κύησης, συστροφής ωοθήκης ή ρήξης κύστης, όπου η λαπαροσκόπηση είναι ταυτόχρονα διάγνωση και θεραπεία.
  • Ινομυώματα ή άλλες παθήσεις της μήτρας που χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση και μπορούν να αφαιρεθούν χωρίς μεγάλη τομή.

Αν δεν χρειάζεστε άμεσα χειρουργείο, υπάρχουν συνήθως εναλλακτικές, όπως η φαρμακευτική αγωγή ή η παρακολούθηση με υπερήχους. Μια καλή συμβουλευτική συζήτηση θα σας εξηγήσει τι κερδίζετε και τι ρισκάρετε με κάθε επιλογή.

Η ημέρα της επέμβασης, βήμα προς βήμα

Όταν ξέρετε τι ακολουθεί, το άγχος μειώνεται αισθητά. Η συνηθισμένη σειρά είναι η εξής:

  • Εισαγωγή στην κλινική: συνήθως λίγες ώρες πριν, νηστική. Τοποθετείται φλεβοκαθετήρας, ελέγχονται οι εξετάσεις και υπογράφεται η συγκατάθεση.
  • Συνάντηση με τον αναισθησιολόγο: συζητάτε το ιστορικό, τις αλλεργίες, τα φάρμακα και τον τρόπο που θα ελεγχθεί ο πόνος μετά.
  • Στο χειρουργείο: μετά τη γενική αναισθησία τοποθετείται καθετήρας ουροδόχου κύστης και, σε πολλές επεμβάσεις, ένα εργαλείο στον τράχηλο που επιτρέπει στον χειρουργό να κινεί τη μήτρα.
  • Πνευμοπεριτόναιο: η κοιλιά γεμίζει με διοξείδιο του άνθρακα ώστε να δημιουργηθεί χώρος εργασίας. Το τραπέζι γέρνει ελαφρά με το κεφάλι χαμηλότερα, για να απομακρυνθεί το έντερο από την πύελο.
  • Τέλος της επέμβασης: το αέριο αφαιρείται όσο γίνεται, οι τομές κλείνουν με απορροφήσιμα ράμματα ή κόλλα ιστών και καλύπτονται με μικρά επιθέματα.
  • Ανάνηψη: ξυπνάτε στον θάλαμο ανάνηψης και μέσα σε λίγες ώρες ενθαρρύνεστε να πιείτε υγρά και να σηκωθείτε. Η έγκαιρη κινητοποίηση μειώνει τον κίνδυνο θρόμβωσης.

Φροντίστε να σας συνοδεύει κάποιος για την επιστροφή στο σπίτι. Μετά από γενική αναισθησία δεν οδηγείτε την ίδια ημέρα.

Λαπαροσκόπηση, λαπαροτομία ή ρομποτική: πώς επιλέγεται η προσέγγιση

Δεν υπάρχει μία τεχνική που ταιριάζει σε όλες. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, το ιστορικό σας και την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας.

  • Κλασική λαπαροσκόπηση: η προτιμώμενη προσέγγιση για τις περισσότερες καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις. Τρεις ή τέσσερις μικρές τομές, σύντομη νοσηλεία.
  • Λαπαροσκόπηση μίας οπής: όλα τα εργαλεία περνούν από μία τομή στον αφαλό. Πιο αισθητικό αποτέλεσμα, με περιορισμούς στις σύνθετες περιπτώσεις.
  • Robotic surgery: λαπαροσκόπηση με ρομποτικούς βραχίονες που προσφέρουν τρισδιάστατη εικόνα και μεγαλύτερη ευκινησία, χρήσιμη σε δύσκολες ανατομικές συνθήκες.
  • Λαπαροτομία: ανοιχτή τομή στην κοιλιά. Παραμένει απαραίτητη για πολύ μεγάλες μάζες, εκτεταμένες συμφύσεις, ορισμένους καρκίνους ή επείγουσες καταστάσεις με αιμοδυναμική αστάθεια.

Σε ένα μικρό ποσοστό επεμβάσεων η λαπαροσκόπηση μετατρέπεται σε ανοιχτή κατά τη διάρκειά της. Αυτό δεν αποτελεί αποτυχία. Είναι μια απόφαση ασφάλειας που παίρνει ο χειρουργός όταν τα ευρήματα το απαιτούν.

Ποιες γυναίκες χρειάζονται ιδιαίτερη εκτίμηση πριν από λαπαροσκόπηση

Η λαπαροσκόπηση είναι ασφαλής για τις περισσότερες γυναίκες. Ορισμένες καταστάσεις όμως αυξάνουν τη δυσκολία ή τον κίνδυνο και χρειάζονται πιο προσεκτικό σχεδιασμό:

  • Προηγούμενες ανοιχτές κοιλιακές επεμβάσεις ή πολλαπλές καισαρικές, λόγω πιθανών συμφύσεων. Ο χειρουργός μπορεί να επιλέξει διαφορετικό σημείο εισόδου.
  • Σοβαρά καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα, επειδή το αέριο και η κλίση του τραπεζιού επιβαρύνουν την κυκλοφορία και την αναπνοή.
  • Σημαντική παχυσαρκία, που δυσκολεύει τεχνικά αλλά δεν αποκλείει την επέμβαση. Αντίθετα, σε αυτές τις γυναίκες τα οφέλη της ελάχιστα επεμβατικής προσέγγισης είναι συχνά μεγαλύτερα.
  • Διαταραχές πήξης ή λήψη αντιπηκτικών, που πρέπει να ρυθμιστούν πριν από το χειρουργείο.
  • Πολύ μεγάλη μήτρα ή μάζα με ύποπτα χαρακτηριστικά, όπου ίσως προτιμηθεί άλλη προσέγγιση.

Ενημερώστε επίσης για τυχόν προηγούμενες αντιδράσεις στην αναισθησία, για κάπνισμα και για ιστορικό θρόμβωσης. Μικρές λεπτομέρειες στο ιστορικό αλλάζουν συχνά το πλάνο.

Στο σπίτι μετά τη λαπαροσκόπηση: πρακτικές οδηγίες

Τομές και μπάνιο

Ντους επιτρέπεται συνήθως από την επόμενη ημέρα. Στεγνώστε τις τομές ταμποναριστά και αποφύγετε μπανιέρα, πισίνα ή θάλασσα μέχρι να κλείσουν πλήρως, συνήθως σε δύο εβδομάδες. Μια ελαφριά μελανιά γύρω από τις τομές είναι αναμενόμενη.

Κίνηση και άσκηση

Περπατήστε από την πρώτη μέρα, λίγο και συχνά. Ήπια καθημερινή δραστηριότητα επιτρέπεται άμεσα. Τρέξιμο, γυμναστήριο και άρση βάρους επανέρχονται σταδιακά, ανάλογα με το είδος της επέμβασης.

Έντερο και διατροφή

Φούσκωμα και δυσκοιλιότητα είναι συχνά τις πρώτες ημέρες, λόγω αναισθησίας, παυσίπονων και λιγότερης κίνησης. Ελαφριά τροφή, άφθονα υγρά, φρούτα και φυτικές ίνες βοηθούν. Το περπάτημα επιταχύνει την απορρόφηση του αερίου.

Οδήγηση και σεξουαλική ζωή

Οδηγείτε όταν μπορείτε να πατήσετε απότομα φρένο χωρίς πόνο και δεν παίρνετε φάρμακα που προκαλούν υπνηλία. Η σεξουαλική επαφή επανέρχεται όταν νιώθετε άνετα, εκτός αν έγινε επέμβαση στον κόλπο ή αφαίρεση της μήτρας, οπότε η αναμονή είναι μεγαλύτερη.

Λαπαροσκόπηση στην εγκυμοσύνη: όταν δεν μπορεί να περιμένει

Κάποιες φορές μια οξεία κατάσταση εμφανίζεται ενώ η γυναίκα είναι έγκυος: σκωληκοειδίτιδα, συστροφή ωοθήκης ή επιπλεγμένη κύστη. Οι διεθνείς οδηγίες θεωρούν τη λαπαροσκόπηση ασφαλή σε οποιοδήποτε τρίμηνο, όταν γίνεται από έμπειρη ομάδα. Ο χειρουργός προσαρμόζει το σημείο εισόδου στο μέγεθος της μήτρας, κρατά χαμηλή την πίεση του αερίου και ελέγχεται η καρδιακή λειτουργία του εμβρύου πριν και μετά την επέμβαση.

Το βασικό μήνυμα είναι απλό. Η καθυστέρηση μιας αναγκαίας επέμβασης στην κύηση συχνά ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο για μητέρα και έμβρυο από την ίδια την επέμβαση.

Μύθοι και πραγματικότητα για τη λαπαροσκόπηση

  • «Μικρή τομή σημαίνει μικρή επέμβαση». Όχι πάντα. Το μέγεθος της τομής δεν δείχνει τι γίνεται μέσα. Μια λαπαροσκοπική υστερεκτομή παραμένει μείζων επέμβαση, απλώς με ταχύτερη ανάρρωση.
  • «Ο πόνος στον ώμο σημαίνει επιπλοκή». Συνήθως όχι. Οφείλεται στο υπολειπόμενο αέριο που ερεθίζει το διάφραγμα και υποχωρεί σε λίγες ημέρες.
  • «Μετά τη λαπαροσκόπηση δεν χρειάζεται επανεξέταση». Η μετεγχειρητική επίσκεψη είναι απαραίτητη. Εκεί συζητάτε την ιστολογική εξέταση και το επόμενο πλάνο.
  • «Η διαγνωστική λαπαροσκόπηση είναι πάντα το πρώτο βήμα». Σήμερα πολλές διαγνώσεις γίνονται με υπερηχογράφημα και μαγνητική τομογραφία. Το χειρουργείο προτιμάται όταν θα δώσει απαντήσεις ή θεραπεία που δεν μπορούν να δοθούν αλλιώς.

Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε στον χειρουργό πριν από τη λαπαροσκόπηση

Η ενημερωμένη συγκατάθεση δεν είναι τυπική υπογραφή. Πηγαίνετε στο ραντεβού με τις ερωτήσεις σας γραμμένες, ώστε να μη ξεχάσετε τίποτα:

  • Ποιος είναι ο ακριβής στόχος της επέμβασης και τι θα γίνει αν τα ευρήματα διαφέρουν από τα αναμενόμενα;
  • Υπάρχει περίπτωση να αφαιρεθεί ωοθήκη, σάλπιγγα ή η μήτρα; Υπό ποιες προϋποθέσεις;
  • Πόσες τομές θα γίνουν και πού;
  • Πόσο θα μείνω στην κλινική και πότε επιστρέφω στη δουλειά;
  • Χρειάζομαι φαρμακευτική αγωγή πριν ή μετά, για παράδειγμα ορμονική θεραπεία ή αντιθρομβωτική προφύλαξη;
  • Πώς θα επηρεάσει η επέμβαση τη γονιμότητά μου και πότε μπορώ να προσπαθήσω για εγκυμοσύνη;
  • Πότε θα έχω το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης και ποιος θα μου το εξηγήσει;

Τι δείχνει η ιστολογική εξέταση μετά την επέμβαση

Κάθε ιστός που αφαιρείται κατά τη λαπαροσκόπηση, όπως τοίχωμα κύστης, ινομύωμα, εστία ενδομητρίωσης ή βιοψία περιτοναίου, στέλνεται σε παθολογοανατόμο. Η εξέταση επιβεβαιώνει τη διάγνωση και αποκλείει κακοήθεια. Τα αποτελέσματα βγαίνουν συνήθως σε μία έως δύο εβδομάδες. Στις περισσότερες καλοήθεις παθήσεις απλώς επιβεβαιώνουν αυτό που είδε ο χειρουργός. Σπανιότερα αποκαλύπτουν κάτι απρόσμενο, και τότε το πλάνο παρακολούθησης ή θεραπείας προσαρμόζεται ανάλογα.

Frequently Asked Questions

How long does a laparoscopy take?

A diagnostic laparoscopy takes 20 to 40 minutes. Operative procedures, such as removal of a cyst or fibroid, take one to three hours, depending on the findings.

The incisions are 5 to 10 millimeters long. One is hidden inside the navel and the others are low on the abdomen, and over time they become almost invisible.

It depends on the procedure. After a diagnostic laparoscopy, usually from the next cycle. After fibroid removal a wait of a few months may be needed, as defined by the surgeon.

Yes, laparoscopy is performed under general anesthesia.

Μετά από διαγνωστική ή απλή επεμβατική λαπαροσκόπηση οι περισσότερες γυναίκες φεύγουν την ίδια ημέρα ή το επόμενο πρωί. Σε μεγαλύτερες επεμβάσεις, όπως η λαπαροσκοπική υστερεκτομή ή η αφαίρεση μεγάλων ινομυωμάτων, η νοσηλεία είναι συνήθως μία έως δύο ημέρες.

Συνήθως όχι. Τα περισσότερα ράμματα είναι απορροφήσιμα και διαλύονται μόνα τους μέσα σε δύο με τρεις εβδομάδες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι τομές κλείνουν με ειδική κόλλα ιστών.

Ναι. Η προηγούμενη καισαρική δεν αποκλείει τη λαπαροσκόπηση. Ο χειρουργός λαμβάνει υπόψη πιθανές συμφύσεις και μπορεί να επιλέξει διαφορετικό σημείο εισόδου για μεγαλύτερη ασφάλεια.

Το φούσκωμα οφείλεται κυρίως στο διοξείδιο του άνθρακα που χρησιμοποιείται κατά την επέμβαση και στην προσωρινή επιβράδυνση του εντέρου. Υποχωρεί σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες, ιδίως με περπάτημα και ελαφριά διατροφή.

Συνήθως δύο με τέσσερις εβδομάδες μετά, όταν έχουν βγει και τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης. Τότε ελέγχονται οι τομές και συζητιέται το επόμενο βήμα της θεραπείας.

Find a solution to your problem.
Schedule your appointment
Learn more about our services
MEDIA

Watch us on Youtube

Prenatal screening during pregnancy
Interview in the TRT show “Central Greece Good Evening”
Learn more about our services
TESTIMONIALS

They said about us

CONTACT Call Us