Η δυσκοιλιότητα στην εγκυμοσύνη απασχολεί σχεδόν τις μισές εγκύους σε κάποια φάση της κύησης. Δεν είναι επικίνδυνη για το μωρό, μπορεί όμως να γίνει πολύ ενοχλητική για εσάς και να οδηγήσει σε αιμορροΐδες ή ραγάδες. Τα καλά νέα: στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται με απλές αλλαγές στη διατροφή και στην καθημερινότητα, χωρίς φάρμακα.
Γιατί εμφανίζεται δυσκοιλιότητα στην εγκυμοσύνη
Η βασική αιτία είναι ορμονική. Η progesterone, που αυξάνεται από τις πρώτες εβδομάδες, χαλαρώνει τους λείους μυς σε όλο το σώμα, άρα και του εντέρου. Η τροφή προχωρά πιο αργά, το παχύ έντερο απορροφά περισσότερο νερό και τα κόπρανα γίνονται σκληρά και ξηρά.
Σε αυτό προστίθενται κι άλλοι παράγοντες:
- Η πίεση της μήτρας. Όσο μεγαλώνει, ιδίως στο τρίτο τρίμηνο, πιέζει το έντερο και το ορθό.
- Τα συμπληρώματα σιδήρου. Ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις επιδεινώνουν το πρόβλημα.
- Η μειωμένη κίνηση. Η κούραση του πρώτου τριμήνου και το βάρος του τρίτου περιορίζουν τη φυσική δραστηριότητα.
- Λιγότερα υγρά. Η ναυτία κάνει πολλές γυναίκες να πίνουν και να τρώνε λιγότερο.
- Αλλαγές στη διατροφή. Περισσότερα επεξεργασμένα τρόφιμα και λιγότερες φυτικές ίνες.
Πότε ξεκινά και πόσο διαρκεί
Μπορεί να εμφανιστεί ήδη από τον δεύτερο μήνα, όταν η προγεστερόνη ανεβαίνει απότομα. Συχνά υποχωρεί στο δεύτερο τρίμηνο και επανέρχεται πιο έντονα στο τρίτο. Μετά τον τοκετό το έντερο επιστρέφει σταδιακά στον κανονικό ρυθμό του μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αν είχατε δυσκοιλιότητα και πριν μείνετε έγκυος, είναι πιθανότερο να σας ταλαιπωρήσει.
Είναι σοβαρή η δυσκοιλιότητα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;
Συνήθως όχι. Η ίδια η δυσκοιλιότητα δεν βλάπτει το έμβρυο και δεν προκαλεί αποβολή ή πρόωρο τοκετό. Το σφίξιμο στην τουαλέτα είναι άβολο, αλλά δεν «πιέζει» το μωρό.
Σπάνια, πάντως, μπορεί να είναι σύμπτωμα άλλου προβλήματος. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν:
- η δυσκοιλιότητα συνοδεύεται από έντονο πόνο στην κοιλιά,
- εναλλάσσεται με διάρροια,
- βλέπετε αίμα ή βλέννα στα κόπρανα,
- δεν έχετε κένωση για περισσότερες από πέντε με έξι ημέρες,
- έχετε εμετούς και φούσκωμα χωρίς να αποβάλλετε αέρια.
Λίγο ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί οφείλεται τις περισσότερες φορές σε αιμορροΐδες στην εγκυμοσύνη ή σε μικρή ραγάδα. Και πάλι, αναφέρετέ το στον γιατρό σας για να το επιβεβαιώσει.
Τι μπορώ να κάνω για τη δυσκοιλιότητα: 7 πρακτικά βήματα
1. Αυξήστε τις φυτικές ίνες, σταδιακά
Στόχος είναι 25 έως 30 γραμμάρια την ημέρα. Καλές πηγές: δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης, βρώμη, καστανό ρύζι, όσπρια, φρέσκα φρούτα με τη φλούδα, λαχανικά, αποξηραμένα δαμάσκηνα και σύκα. Αν τις αυξήσετε απότομα θα φουσκώσετε, γι’ αυτό προσθέτετε μία μερίδα κάθε λίγες ημέρες.
2. Πίνετε αρκετά υγρά
Οι φυτικές ίνες χωρίς νερό κάνουν τη δυσκοιλιότητα χειρότερη. Χρειάζεστε τουλάχιστον 8 με 10 ποτήρια υγρά την ημέρα, περισσότερα το καλοκαίρι. Ένα ποτήρι χλιαρό νερό το πρωί ή ένα ποτήρι χυμός δαμάσκηνου βοηθούν πολλές γυναίκες.
3. Κινηθείτε κάθε μέρα
Το περπάτημα, η κολύμβηση και η yoga εγκυμοσύνης κινητοποιούν το έντερο. Είκοσι με τριάντα λεπτά την ημέρα αρκούν, εφόσον ο γιατρός σας δεν έχει συστήσει περιορισμό.
4. Μην αναβάλλετε την επίσκεψη στην τουαλέτα
Όταν αγνοείτε το αίσθημα κένωσης, το έντερο απορροφά κι άλλο νερό και τα κόπρανα σκληραίνουν. Δώστε στον εαυτό σας χρόνο, ιδανικά μετά το πρωινό, που το έντερο είναι πιο δραστήριο.
5. Διορθώστε τη στάση σας
Ένα χαμηλό σκαμπό κάτω από τα πόδια, ώστε τα γόνατα να βρίσκονται πιο ψηλά από τους γοφούς, ευθυγραμμίζει το ορθό και μειώνει το σφίξιμο.
6. Μικρά και συχνά γεύματα
Πέντε με έξι μικρά γεύματα φορτώνουν λιγότερο το πεπτικό από τρία μεγάλα. Το γιαούρτι και το κεφίρ με προβιοτικά φαίνεται να βοηθούν ορισμένες γυναίκες.
7. Συζητήστε για τον σίδηρο
Αν παίρνετε σίδηρο και η δυσκοιλιότητα επιδεινώθηκε, μην τον διακόψετε μόνη σας. Ο γιατρός μπορεί να αλλάξει τη μορφή, τη δόση ή τον τρόπο λήψης.
Τροφές που βοηθούν και τροφές που δυσκολεύουν
- Βοηθούν: δαμάσκηνα, ακτινίδια, αχλάδια, σύκα, βρώμη, λιναρόσπορος, φακές, φασόλια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ελαιόλαδο.
- Δυσκολεύουν: λευκό ψωμί και ζυμαρικά σε μεγάλες ποσότητες, άγουρες μπανάνες, πολύ τυρί, τηγανητά, πολλά γλυκά, λίγα υγρά.
Περισσότερες ιδέες για ισορροπημένα γεύματα θα βρείτε στον οδηγό για τη διατροφή στην εγκυμοσύνη.
Υπακτικά στην εγκυμοσύνη: ποια επιτρέπονται
Αν μετά από μία με δύο εβδομάδες οι αλλαγές στη διατροφή δεν αρκούν, υπάρχουν σκευάσματα που θεωρούνται ασφαλή στην κύηση. Η επιλογή γίνεται πάντα από τον γιατρό ή τη μαία σας.
- Υπακτικά όγκου (ψύλλιο, μεθυλοκυτταρίνη): πρώτη επιλογή. Δεν απορροφώνται και χρειάζονται άφθονο νερό.
- Ωσμωτικά (λακτουλόζη, πολυαιθυλενογλυκόλη): μαλακώνουν τα κόπρανα τραβώντας νερό στο έντερο.
- Υπόθετα γλυκερίνης: για περιστασιακή ανακούφιση.
Τα διεγερτικά υπακτικά (σέννα, βισακοδύλη) χρησιμοποιούνται μόνο για λίγες ημέρες και μόνο με ιατρική σύσταση. Αποφύγετε το καστορέλαιο και το παραφινέλαιο, καθώς και «φυσικά» τσάγια αποτοξίνωσης άγνωστης σύνθεσης.
Δυσκοιλιότητα ανά τρίμηνο
- Πρώτο τρίμηνο: κυριαρχεί η επίδραση της προγεστερόνης. Η ναυτία περιορίζει υγρά και τροφή. Δώστε έμφαση στα υγρά και σε μαλακές φυτικές ίνες, όπως βρώμη και κομπόστα.
- Δεύτερο τρίμηνο: συνήθως υπάρχει ύφεση. Καλή στιγμή για να καθιερώσετε καθημερινό περπάτημα.
- Τρίτο τρίμηνο: η μήτρα πιέζει το έντερο και ο σίδηρος είναι συχνά απαραίτητος. Μικρά γεύματα και σωστή στάση στην τουαλέτα κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά.
Μετά τον τοκετό
Η δυσκοιλιότητα είναι συχνή και τις πρώτες ημέρες της λοχείας, ειδικά μετά από καισαρική ή αν έχουν γίνει ράμματα στο περίνεο. Τα ίδια μέτρα ισχύουν και εδώ: υγρά, φυτικές ίνες, πρώιμη κινητοποίηση. Αν θηλάζετε, οι ανάγκες σας σε υγρά είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Για οποιαδήποτε απορία σχετικά με την εγκυμοσύνη σας, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στα ιατρεία μας σε Αθήνα και Βόλο.
Frequently Asked Questions
Είναι επικίνδυνη η δυσκοιλιότητα για το μωρό;
Όχι. Η δυσκοιλιότητα δεν βλάπτει το έμβρυο και το σφίξιμο δεν προκαλεί αποβολή ή πρόωρο τοκετό. Ταλαιπωρεί τη μητέρα και μπορεί να οδηγήσει σε αιμορροΐδες, γι’ αυτό αξίζει να αντιμετωπιστεί.
Ποιο υπακτικό μπορώ να πάρω στην εγκυμοσύνη;
Πρώτη επιλογή είναι τα υπακτικά όγκου, όπως το ψύλλιο, και τα ωσμωτικά, όπως η λακτουλόζη. Κάθε σκεύασμα χορηγείται μετά από σύσταση του γιατρού σας. Τα διεγερτικά υπακτικά αποφεύγονται ή δίνονται για πολύ λίγες ημέρες.
Φταίει ο σίδηρος για τη δυσκοιλιότητά μου;
Συχνά ναι, ιδίως σε υψηλές δόσεις. Μην τον σταματήσετε μόνη σας. Ο γιατρός μπορεί να προτείνει άλλη μορφή σιδήρου, μικρότερη δόση ή λήψη μέρα παρά μέρα.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω;
Όταν η δυσκοιλιότητα συνοδεύεται από έντονο κοιλιακό πόνο, αίμα ή βλέννα στα κόπρανα, εμετούς, ή όταν δεν έχετε κένωση για πάνω από πέντε με έξι ημέρες. Σε αυτές τις περιπτώσεις επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.
Βοηθούν τα δαμάσκηνα;
Ναι. Τα αποξηραμένα δαμάσκηνα και ο χυμός τους περιέχουν φυτικές ίνες και σορβιτόλη, που έχει ήπια υπακτική δράση. Τρία με πέντε δαμάσκηνα την ημέρα είναι μια καλή αρχή.
