Με τον όρο ουρογυναικολογία, τον τομέα της ιατρικής ο οποίος ασχολείται με τα προβλήματα χαλάρωσης του κόλπου ή ακράτειας. Πιο συγκεκριμένα ο ιατροί που εξειδικεύονται στον τομέα της ουρογυναικολογίας αντιμετωπίζουν παθήσεις και διαταραχές στην πυελική περιοχή των γυναικών, όπως χαλάρωση του κόλπου ή πρόπτωση μήτρας, ουροδόχου κύστης, και έχουν ως σύμπτωμα την ακράτεια ούρων. Στην ουσία η ουρογυναικολογία είναι μία χειρουργική ειδικότητα, ή σωστότερα υποειδικότητα της Γυναικολογίας και της Μαιευτικής. Υπολογίζεται πως μία στις δύο γυναίκες, ανεξαρτήτου ηλικίας, θα αντιμετωπίσουν, μία φορά τουλάχιστον στη ζωή τους, προβλήματα και παθήσεις που σχετίζονται με τον κλάδο της ουρογυναικολογίας. Οι παθήσεις που σχετίζονται με τη χαλάρωση ή την πρόπτωση των πυελικών οργάνων, επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής κάθε γυναίκας αφού η ακράτεια ούρων που είναι το συχνότερο σύμπτωμα μπορεί να φέρει σε δυσάρεστη θέση την ασθενή στον κοινωνικό της περίγυρο.
Η ουρογυναικολογία αντιμετωπίζει και θεραπεύει με μεγάλα ποσοστά επιτυχίας τα διάφορα ουρολογικά προβλήματα των ασθενών καθώς και την χαλάρωση του πυελικού εδάφους. Οι πρωτοποριακές μέθοδοι, που εφαρμόζει η ουρογυναικολογία, σε συνδυασμό με φαρμακευτικές θεραπείες μειώνουν στο ελάχιστο την ανάγκη επεμβατικών χειρουργικών τεχνικών, οι οποίες εφαρμόζονται μόνο όταν όλες οι εναλλακτικές μέθοδοι έχουν αποτύχει και σε χρόνια περιστατικά. Η ακράτεια ούρων, είναι μία από τις παθήσεις που αντιμετωπίζει η ουρογυναικολογία και απασχολεί μεγάλο ποσοστό γυναικών, όχι απαραίτητα τρίτης ηλικίας.
Αρκετές είναι οι γυναίκες μέσης ηλικίας οι οποίες είναι δραστήριες και ενεργητικές, πάσχουν όμως από ακράτεια ούρων, η οποία μπορεί να προέρχεται από χαλαρότητα των μυών και των ιστών οι οποίοι στηρίζουν την ουροδόχο κύστη και τα άλλα εσωτερικά γεννητικά όργανα, από επαναλαμβανόμενες εγκυμοσύνες οι οποίες προκάλεσαν κακώσεις στους ιστούς και τους μύες οι οποίοι συγκρατούν τη μήτρα στη θέση της είτε από διάφορα νευρολογικά προβλήματα. Η σωστή διάγνωση της αιτίας που προκαλεί ακράτεια ούρων είναι ο κυριότερος παράγοντας για την επιτυχημένη θεραπεία. Η ουρογυναικολογία εξετάζει όλες τις πιθανές αιτίες με κατάλληλες κλινικές και αιματολογικές εξετάσεις και ανάλογα προσαρμόζει τις τεχνικές και μεθόδους θεραπείας. Στις περισσότερες ασθενείς χορηγείται συντηρητική θεραπεία η οποία περιλαμβάνει ειδικές ασκήσεις ενδυνάμωσης των πυελικών μυών ( ασκήσεις Kegel), ειδικό πρόγραμμα «εκπαίδευσης» της ουροδόχου κύστης και φαρμακευτική αγωγή για την αναστολή των παθολογικών συσπάσεων της ουροδόχου κύστης.
Η χειρουργική επέμβαση εφαρμόζεται σε ασθενείς με ανεπάρκεια σφιγκτηριακού μηχανισμού της ουρήθρας και το πρόβλημα της ακράτειας ούρων είναι έντονο. Η τελευταία εξέλιξη στις χειρουργικές επεμβάσεις ουρογυναικολογίας είναι η τοποθέτηση Κολπικής Ταινίας Ελεύθερης Τάσης η οποία έχει εξαιρετικά αποτελέσματα και η επέμβαση είναι γρήγορη, διαρκεί μόνο μισή ώρα, ανώδυνη ενώ σε ποσοστό 80% πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία.
Η νοσηλεία διαρκεί μία μέρα και η ασθενής μπορεί να επιστρέψει στην εργασία και τις καθημερινές της δραστηριότητες τις επόμενες δύο εβδομάδες. Τον πρώτο μήνα μετά την επέμβαση η γυναίκα θα πρέπει να αποφεύγει να σηκώνει βαριά αντικείμενα ή να κάνει απότομες κινήσεις. Οι τεχνικές της ουρογυναικολογίας εάν εφαρμοστούν από ειδικευμένους γιατρούς τα ποσοστά επιτυχίας αγγίζουν το 95% και προσφέρουν μόνιμα αποτελέσματα στην ασθενή. Η ουρογυναικολογία δίνει μόνιμες λύσεις στην ακράτεια ούρων βελτιώνοντας αισθητά την ποιότητα ζωής των ασθενών, οι οποίοι συνεχίζουν την κοινωνική τους ζωή χωρίς το άγχος που δημιουργεί η ενοχλητική αυτή ασθένεια.
Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζει η ουρογυναικολογία
- Ακράτεια από προσπάθεια: απώλεια ούρων στον βήχα, το γέλιο, το φτέρνισμα ή την άσκηση.
- Επιτακτική ακράτεια και υπερδραστήρια κύστη: ξαφνική, έντονη ανάγκη για ούρηση, συχνά με urination και νυχτερινά ξυπνήματα.
- Μικτή ακράτεια: συνδυασμός των δύο.
- Πρόπτωση πυελικών οργάνων: κυστεοκήλη, ορθοκήλη, πρόπτωση μήτρας ή κολπικού κολοβώματος μετά από hysterectomy.
- Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, όπως η κυστίτιδα που επανέρχεται.
- Δυσκολία κένωσης της κύστης και αίσθημα ατελούς ούρησης.
Αναλυτικά για τους τύπους και τις θεραπείες θα διαβάσετε στους οδηγούς για την ουρική ακράτεια στις γυναίκες και για τη χαλάρωση του κόλπου και τη χειρουργική αποκατάστασή της.
Συμπτώματα που δεν είναι «φυσιολογικά της ηλικίας»
Πολλές γυναίκες περιμένουν χρόνια πριν μιλήσουν, επειδή ντρέπονται ή πιστεύουν ότι δεν γίνεται κάτι. Ζητήστε εκτίμηση αν:
- χάνετε ούρα, έστω και λίγες σταγόνες,
- νιώθετε βάρος ή «μπάλα» χαμηλά στον κόλπο, κυρίως το βράδυ ή μετά από ορθοστασία,
- πηγαίνετε στην τουαλέτα πάνω από οκτώ φορές την ημέρα ή ξυπνάτε επανειλημμένα τη νύχτα,
- δυσκολεύεστε να αδειάσετε την κύστη ή το έντερο,
- πονάτε ή νιώθετε ενόχληση στην επαφή.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο έλεγχος ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό και ημερολόγιο ούρησης δύο ή τριών ημερών. Ακολουθούν γυναικολογική εξέταση με δοκιμασία βήχα, γενική και καλλιέργεια ούρων και υπερηχογράφημα με μέτρηση του υπολείμματος ούρων. Ο ουροδυναμικός έλεγχος χρειάζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως πριν από χειρουργείο ή όταν η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη.
Γιατί εμφανίζονται αυτά τα προβλήματα
Η εγκυμοσύνη και ο κολπικός τοκετός, η menopause με την πτώση των οιστρογόνων, το αυξημένο βάρος, η χρόνια δυσκοιλιότητα, ο χρόνιος βήχας και η βαριά σωματική εργασία επιβαρύνουν το πυελικό έδαφος. Η ενδυνάμωση των μυών με ασκήσεις Kegel, ιδανικά με καθοδήγηση φυσικοθεραπευτή πυελικού εδάφους, είναι η πρώτη γραμμή πρόληψης και θεραπείας.
Σε σοβαρή πρόπτωση της μήτρας, μέρος της αποκατάστασης μπορεί να είναι η διακολπική ολική υστερεκτομή.
Για εξατομικευμένη εκτίμηση της περίπτωσής σας, book an appointment με τον Δρ. Παναγιώτη Πολύζο στο ιατρείο της Αθήνας ή του Βόλου.
Frequently Asked Questions
Τι κάνει ο ουρογυναικολόγος;
Είναι γυναικολόγος με εξειδίκευση στις διαταραχές του πυελικού εδάφους: ακράτεια ούρων, υπερδραστήρια κύστη και πρόπτωση μήτρας, κύστης ή εντέρου.
Είναι φυσιολογική η ακράτεια μετά τον τοκετό ή στην εμμηνόπαυση;
Είναι συχνή, όχι όμως φυσιολογική, και θεραπεύεται. Οι περισσότερες γυναίκες βελτιώνονται σημαντικά με ασκήσεις, αλλαγές συνηθειών ή φάρμακα, χωρίς χειρουργείο.
Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;
Όχι. Η θεραπεία ξεκινά συντηρητικά με ασκήσεις Kegel, εκπαίδευση της κύστης, απώλεια βάρους και, όπου χρειάζεται, φάρμακα ή πεσσό. Η επέμβαση προτείνεται όταν αυτά δεν αρκούν.
Τι είναι η ταινία ελεύθερης τάσης;
Μια λεπτή συνθετική ταινία που τοποθετείται κάτω από την ουρήθρα για να τη στηρίζει όταν αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση. Είναι η συχνότερη επέμβαση για την ακράτεια από προσπάθεια.
Πότε να κλείσω ραντεβού;
Όταν η απώλεια ούρων ή το αίσθημα βάρους στον κόλπο επηρεάζει την καθημερινότητα, την άσκηση ή την προσωπική σας ζωή. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η αντιμετώπιση, τόσο απλούστερη είναι.
