- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life – Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Η σπερματέγχυση είναι μία τεχνική κατά την οποία εισάγεται στην μήτρα της γυναίκας, το σπέρμα. Πριν από αυτή τη διαδικασία, πρέπει να έχουν διεγερθεί οι ωοθήκες και να έχει προκληθεί η ωορρηξία.
Το σπέρμα για να είναι έτοιμο για την τοποθέτηση, θα πρέπει να έχει υποστεί έναν ειδικό καθαρισμό, με τεχνική που διαρκεί περίπου 2 ώρες. Η τοποθέτησή του στην μήτρα γίνεται με έναν λεπτό καθετήρα, σε ένα σημείο όπου δεν χρειάζεται μεγάλη απόσταση για να φτάσει στα ωάρια, όταν λαμβάνει χώρα η ωορρηξία.
Η σπερματέγχυση μπορεί να γίνει στις περισσότερες γυναίκες. Είναι μία διαδικασία που δεν πονάει καθόλου και κρίνεται κατάλληλη για τις γυναίκες που είναι κάτω των 35 χρόνων με μικρό διάστημα υπογονιμότητας. Επίσης είναι σημαντικό να είναι διαβατές οι σάλπιγγες, χωρίς συμφύσεις. Ακόμα και γυναίκες χωρίς ωορρηξία μπορούν να κάνουν σπερματέγχυση, με τη λήψη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής.
Αν υπάρχει ανεπάρκεια τραχηλικής βλέννας, τότε έχει μεγάλο νόημα η σπερματέγχυση σε φυσικό κύκλο, δηλαδή χωρίς διέγερση ωοθηκών.
Σε πολλές περιπτώσεις η γυναίκα λαμβάνει ειδική φαρμακευτική αγωγή και παρακολουθείται τακτικά ώστε να ανευρεθεί ο βαθμός ωρίμανσης των ωαρίων. Την κατάλληλη στιγμή, ο άνδρας δίνει σπέρμα το οποίο με διάφορες τεχνικές υφίσταται ειδικό καθαρισμό. Όταν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, τοποθετείται στην μήτρα της γυναίκας ένας πολύ λεπτός καθετήρας, από τον οποίο περνάνε απευθείας στα σπερματοζωάρια. Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά και δεν προκαλεί καμία ενόχληση στην γυναίκα.
Η ενδομήτρια σπερματέγχυση δεν είναι καλή επιλογή για γυναίκες που έχουν περάσει τα 35 τους χρόνια και το ορμονολογικό τους προφίλ είναι διαταραγμένο. Επίσης όσες γυναίκες έχουν ιστορικό λοιμώξεων της πυέλου ή σοβαρή ενδομητρίωση δεν συνιστάται να κάνουν σπερματέγχυση. Τέλος θα πρέπει τα δείγματα σπέρματος να είναι συγκεκριμένου αριθμού σπερματοζωαρίων για να υπάρχει αποτέλεσμα.
Τα ποσοστά επιτυχίας της σπερματέγχυσης δεν είναι τόσο υψηλά όσο τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης, ωστόσο στις περιπτώσεις που αναφέραμε παραπάνω είναι αρκετά υψηλά και το κυριότερο, χωρίς τις παρεμβάσεις της εξωσωματικής. Αναμφισβήτητα φαίνεται σαν ένας πιο φυσικός τρόπος σύλληψης και με μικρό κόστος, σε σχέση με τις άλλες τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Το κόστος της σπερματέγχυσης είναι σχετικά μικρό και προσαρμοσμένο στο κάθε ζευγάρι, ύστερα από αναλυτική εξέταση. Κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας για να μάθετε όλες τις λεπτομέρειες του κόστους.
Οι περισσότερες εγκυμοσύνες με σπερματέγχυση επιτυγχάνονται στους πρώτους τρεις με τέσσερις κύκλους. Ανά κύκλο, η πιθανότητα κυμαίνεται συνήθως από 10 έως 20%, ανάλογα με την ηλικία, την αιτία και το αν χορηγείται φαρμακευτική διέγερση. Αν μετά από τρεις ή τέσσερις προσπάθειες δεν υπάρξει αποτέλεσμα, συζητείται η μετάβαση στην εξωσωματική, νωρίτερα σε γυναίκες άνω των 38 ετών.
Μετά την τοποθέτηση μένετε ξαπλωμένη για 10 με 15 λεπτά και επιστρέφετε κανονικά στις δραστηριότητές σας. Ήπιες κράμπες ή ελάχιστη αιμόρροια την ίδια ημέρα είναι αναμενόμενες. Συχνά χορηγείται προγεστερόνη για την υποστήριξη της ωχρινικής φάσης. Το τεστ εγκυμοσύνης (β-hCG αίματος) γίνεται περίπου 14 ημέρες αργότερα. Νωρίτερα, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι παραπλανητικό.
Το κόστος της σπερματέγχυσης είναι μικρό σε σχέση με την εξωσωματική γονιμοποίηση και εξαρτάται από τρία πράγματα: αν γίνεται σε φυσικό κύκλο ή με φαρμακευτική διέγερση, πόσα υπερηχογραφήματα παρακολούθησης χρειάζονται και την επεξεργασία του σπέρματος στο εργαστήριο. Τα φάρμακα καλύπτονται εν μέρει από τον ΕΟΠΥΥ με συνταγή. Εξατομικευμένη ενημέρωση για το κόστος σπερματέγχυσης παίρνετε στην πρώτη επίσκεψη.
Η σπερματέγχυση μπορεί να γίνει με τρεις βασικούς τρόπους. Η επιλογή εξαρτάται από το αν έχετε τακτική ωορρηξία, από την ηλικία σας και από την αιτία της υπογονιμότητας.
Στόχος της διέγερσης στη σπερματέγχυση δεν είναι τα πολλά ωάρια, όπως στην εξωσωματική, αλλά ένα έως δύο ώριμα ωοθυλάκια. Αν αναπτυχθούν περισσότερα, ο ιατρός μπορεί να προτείνει ακύρωση του κύκλου ή μετατροπή του σε εξωσωματική, για να αποφευχθεί η τρίδυμη κύηση.
Η σπερματέγχυση φέρνει τα σπερματοζωάρια πιο κοντά στο ωάριο, αλλά δεν μπορεί να αντισταθμίσει μια σοβαρή ανδρική διαταραχή. Το σημαντικότερο κριτήριο είναι ο συνολικός αριθμός κινητών σπερματοζωαρίων που μένουν μετά την επεξεργασία του δείγματος. Όταν είναι πολύ χαμηλός, συνήθως κάτω από μερικά εκατομμύρια, οι πιθανότητες πέφτουν σημαντικά και η εξωσωματική με μικρογονιμοποίηση είναι πιο λογική επιλογή.
Αν το σπερμοδιάγραμμα είναι παθολογικό, αξίζει πρώτα εκτίμηση για ανδρική υπογονιμότητα, αφού ορισμένα αίτια, όπως η κιρσοκήλη ή ορμονικές διαταραχές, αντιμετωπίζονται.
Η σπερματέγχυση με σπέρμα δότη είναι μια συχνή και αποτελεσματική επιλογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις:
Το σπέρμα δότη προέρχεται από τράπεζα σπέρματος, όπου ο δότης έχει περάσει από ιατρικό, γενετικό και ορολογικό έλεγχο. Το δείγμα καταψύχεται και χρησιμοποιείται μόνο αφού επαναληφθούν οι εξετάσεις για λοιμώδη νοσήματα μετά από διάστημα ασφαλείας. Στην Ελλάδα η δωρεά είναι κατά κανόνα ανώνυμη και απαιτείται έγγραφη συναίνεση πριν από τη θεραπεία.
Επειδή το σπέρμα δότη είναι συνήθως άριστης ποιότητας, οι πιθανότητες ανά κύκλο εξαρτώνται κυρίως από την ηλικία και τη γονιμότητα της γυναίκας.
Η σπερματέγχυση δεν έχει την ίδια αποτελεσματικότητα σε όλες τις αιτίες υπογονιμότητας. Συνοπτικά:
Αντίθετα, σε αποφραγμένες σάλπιγγες, σοβαρό ανδρικό παράγοντα ή πολύ χαμηλό ωοθηκικό απόθεμα, η σπερματέγχυση έχει ελάχιστες πιθανότητες και καθυστερεί χωρίς λόγο τη σωστή θεραπεία.
Η σπερματέγχυση είναι από τις ασφαλέστερες πράξεις της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Οι επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά καλό είναι να τις γνωρίζετε:
Επικοινωνήστε με τον γυναικολόγο σας αν εμφανίσετε πυρετό, έντονο ή επιδεινούμενο πόνο στην κοιλιά, δύσοσμα κολπικά υγρά, έντονη αιμορραγία ή φούσκωμα με δύσπνοια τις επόμενες ημέρες.
Μια καλή προετοιμασία γλιτώνει ακυρωμένους κύκλους και άσκοπη αναμονή:
Η ηλικία της γυναίκας επηρεάζει τη σπερματέγχυση περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα, γιατί η μέθοδος βασίζεται στα ωάρια που παράγει φυσικά ο οργανισμός, χωρίς επιλογή εμβρύων.
Η σωστή απόφαση συνδυάζει την ηλικία με το ωοθηκικό απόθεμα, τη διάρκεια της υπογονιμότητας και τις επιθυμίες του ζευγαριού για το μέγεθος της οικογένειας.
Αν δεν γνωρίζετε το ωοθηκικό σας απόθεμα, ζητήστε να γίνει μέτρηση πριν από τον πρώτο κύκλο. Ένα χαμηλό αποτέλεσμα σε νεότερη ηλικία αλλάζει το πλάνο, ενώ ένα καλό αποτέλεσμα σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να δώσει λίγο περισσότερο περιθώριο για ηπιότερες μεθόδους.
Όχι. Η αίσθηση μοιάζει με του τεστ Παπανικολάου και διαρκεί ένα με δύο λεπτά. Δεν χρειάζεται αναισθησία.
Συνήθως 2 έως 5 ημέρες.
Όταν χορηγούνται φάρμακα για διέγερση των ωοθηκών, ο κίνδυνος πολύδυμης κύησης αυξάνεται. Γι’ αυτό γίνεται υπερηχογραφική παρακολούθηση, και αν αναπτυχθούν πολλά ωοθυλάκια ο κύκλος μπορεί να ακυρωθεί.
Στη σπερματέγχυση η γονιμοποίηση γίνεται μέσα στο σώμα, στη σάλπιγγα. Στην εξωσωματική τα ωάρια λαμβάνονται με ωοληψία και γονιμοποιούνται στο εργαστήριο, και το έμβρυο μεταφέρεται στη μήτρα.
Συνήθως ναι, εκτός αν ο ιατρός σας δώσει διαφορετική οδηγία, για παράδειγμα επειδή υπάρχουν πολλά ωοθυλάκια ή ενόχληση στην κοιλιά. Η επαφή τις ημέρες γύρω από την ωορρηξία δεν μειώνει τις πιθανότητες και σε ορισμένα ζευγάρια μπορεί να τις αυξήσει ελαφρά.
Ναι. Χρησιμοποιείται τακτικά κατεψυγμένο σπέρμα, είτε του συντρόφου, όταν δεν μπορεί να είναι παρών την ημέρα της διαδικασίας, είτε από δότη. Το δείγμα αποψύχεται και επεξεργάζεται στο εργαστήριο πριν από την τοποθέτηση. Η κινητικότητα μειώνεται κάπως με την κατάψυξη, γι’ αυτό η ποιότητα του δείγματος ελέγχεται πριν από τον προγραμματισμό.
Όχι. Μετά τη σπερματέγχυση μπορείτε να επιστρέψετε στη δουλειά την ίδια ημέρα. Η ήπια άσκηση επιτρέπεται. Αν έχετε κάνει διέγερση με ενέσεις και οι ωοθήκες είναι διογκωμένες, αποφύγετε για λίγες ημέρες τα έντονα άλματα και τις απότομες κινήσεις.
Καλύτερα να περιμένετε το τεστ αίματος που θα σας προγραμματιστεί. Αν στη διέγερση χρησιμοποιήθηκε ένεση hCG για την πρόκληση ωορρηξίας, ένα τεστ ούρων τις πρώτες 10 με 12 ημέρες μπορεί να δείξει ψευδώς θετικό αποτέλεσμα από την ίδια την ένεση.
