- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life – Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Το καρδιοτοκογράφημα – ΝST ( Non Stress Test) είναι ένα συνηθισμένο προγεννητικό τεστ, που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της υγείας του εμβρύου. Στα πλαίσια αυτής της εξέτασης ελέγχονται οι επιταχύνσεις της εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας μετά από τις κινήσεις του εμβρύου (ελέγχονται περίπου τέσσερις με έξι εμβρυικές κινήσεις), καθώς και η διακύμανση του καρδιακού ρυθμού. Επίσης to NST χρησιμοποιείται για να καταγράψουμε τις συσπάσεις της μήτρας.
Με το καρδιοτοκογράφημα ελέγχουμε το έμβρυο καθ΄ όλη τη διάρκεια του τοκετού και συνεπώς θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ένα αντίστοιχο μηχάνημα θα βρίσκεται δίπλα σας κατά τον τοκετό σας.
Κανονικά, στα υγιή έμβρυα η καρδιακή λειτουργία επιταχύνεται ή αυξάνεται αναλόγως με τις εμβρυϊκές κινήσεις που προκαλούνται από διάφορες αιτίες. Ωστόσο, καταστάσεις όπως η υποξία του εμβρύου – όταν δηλαδή το έμβρυο δεν παίρνει αρκετό οξυγόνο – μπορούν να διαταράξουν αυτήν την απόκριση.
Ο γιατρός ή η μαία σας μπορεί να σας συστήσει το καρδιοτοκογράφημα μετά τις 28-32 εβδομάδες κύησης εάν έχετε:
Ο ιατρός ή η μαία σας μπορεί να σας προτείνει να κάνετε NST επίσης μετά τις 35 εβδομάδες κύησης μία ή δύο φορές την εβδομάδα – και περιστασιακά καθημερινά – ανάλογα με την υγεία σας και την υγεία του εμβρύου σας.
Συνήθως, το καρδιοτοκογράφημα διαρκεί 20 – 25 λεπτά. Ωστόσο, εάν το έμβρυο σας δεν είναι ζωηρό ή κοιμάται, ίσως χρειαστεί να παρατείνετε το NST για άλλα 20 – 25 λεπτά – με την προσδοκία ότι το έμβρυο σας θα είναι ζωηρό – για να εξασφαλιστούν σωστά και ακριβή αποτελέσματα.
Μετά τη διαδικασία κι αφού ολοκληρωθεί το NST , εκτιμούνται τα αποτελέσματα από τον ιατρό ή τη μαία σας.
Πριν από την 32η εβδομάδα κύησης τα αποτελέσματα θεωρούνται φυσιολογικά, εάν ο καρδιακός παλμός του εμβρύου σας επιταχυνθεί σε ένα ορισμένο επίπεδο πάνω από τη βασική γραμμή δύο φορές ή περισσότερο για τουλάχιστον 10 δευτερόλεπτα το καθένα μέσα σε μια καταγραφή 20 λεπτών.
Μετά την 32η εβδομάδα κύησης, εάν ο καρδιακός παλμός του εμβρύου σας επιταχυνθεί σε ένα ορισμένο επίπεδο πάνω από τη βασική γραμμή δύο φορές ή περισσότερο για τουλάχιστον 15 δευτερόλεπτα το καθένα μέσα σε μια καταγραφή 20 λεπτών, τα αποτελέσματα θεωρούνται φυσιολογικά
Ορισμένες φορές, κατά τη διάρκεια ενός καρδιοτοκογραφήματος εντοπίζονται προβλήματα με τον καρδιακό ρυθμό ενός εμβρύου, που απαιτούν περαιτέρω παρακολούθηση ή θεραπεία.
Πιθανές αιτίες ενός μη φυσιολογικού – παθολογικού αποτελέσματος, εκτός από το ότι το έμβρυο πιθανόν να κοιμάται, αποτελούν η μειωμένη πρόσληψη οξυγόνου από το έμβρυο (υποξία του εμβρύου), κάπνισμα της μητέρας, συστηματική χρήση φαρμάκων από τη μητέρα, όπως και υποβόσκουσες νευρολογικές ή καρδιακές ανωμαλίες του εμβρύου.
Ένα βιοφυσικό προφίλ συνδυάζει το NST με ένα αναλυτικό υπερηχογράφημα ελέγχου του εμβρύου, που αξιολογεί την αναπνοή του εμβρύου σας, τις κινήσεις του σώματος, τον μυϊκό τόνο και την ποσότητα του αμνιακού υγρού. Επίσης ελέγχεται με Doppler (PI) η αιμάτωση των μητριαίων αρτηριών άμφω, η αιμάτωση της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας και του ομφάλιου λώρου.
Η εξέταση γίνεται στο ιατρείο ή στο μαιευτήριο και δεν χρειάζεται καμία παρέμβαση. Ξαπλώνετε σε ημικαθιστή θέση ή ελαφρώς στο αριστερό πλευρό, ώστε η μήτρα να μην πιέζει τις μεγάλες φλέβες της κοιλιάς.
Θα ακούτε τον παλμό του μωρού σε όλη τη διάρκεια. Αν ο ήχος χαθεί για λίγα δευτερόλεπτα, συνήθως το μωρό απλώς άλλαξε θέση και ο αισθητήρας χρειάζεται μια μικρή μετακίνηση.
Οι επιταχύνσεις είναι το πιο γνωστό κριτήριο, αλλά η πλήρης ερμηνεία ενός καρδιοτοκογραφήματος στηρίζεται σε τέσσερα στοιχεία:
Κανένα από αυτά δεν διαβάζεται μεμονωμένα. Ο γιατρός συνδυάζει την καμπύλη με την ηλικία κύησης, το ιστορικό σας και τα υπόλοιπα ευρήματα.
Η κάτω καμπύλη του καρδιοτοκογραφήματος προκαλεί συχνά ανησυχία, ειδικά όταν εμφανίζονται «κύματα» χωρίς να νιώθετε πόνο. Ο τοκοδυναμόμετρος καταγράφει πόσο συχνά έρχονται οι συσπάσεις και πόσο διαρκούν. Δεν μετρά με ακρίβεια την έντασή τους, γιατί η ένδειξη εξαρτάται από το πόσο σφιχτά είναι η ζώνη και από το πάχος του κοιλιακού τοιχώματος.
Στο τρίτο τρίμηνο είναι πολύ συχνές οι συσπάσεις Braxton Hicks: ακανόνιστες, συνήθως ανώδυνες, που υποχωρούν με ξεκούραση ή αλλαγή θέσης. Ο τοκετός ξεκινά όταν οι συσπάσεις γίνονται τακτικές, πυκνώνουν, δυναμώνουν και αλλάζουν τον τράχηλο.
Το NST δεν μπορεί να πει αν ο τράχηλος ανοίγει. Αν υπάρχει υποψία πρόωρου τοκετού, χρειάζεται κολπική εξέταση ή μέτρηση του μήκους του τραχήλου με διακολπικό υπερηχογράφημα. Αντίστοιχα, μια καταγραφή χωρίς συσπάσεις δεν αποκλείει ότι ο τοκετός θα ξεκινήσει τις επόμενες ημέρες.
Κατά τον τοκετό η παρακολούθηση του εμβρύου δεν γίνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες. Οι οδηγίες του NICE προτείνουν, για υγιείς γυναίκες με απλή κύηση χωρίς παράγοντες κινδύνου, διακοπτόμενη ακρόαση του παλμού σε τακτά διαστήματα. Η συνεχής καρδιοτοκογραφία προτιμάται όταν υπάρχουν λόγοι για στενότερη επιτήρηση, για παράδειγμα:
Η καταγραφή κατατάσσεται συνήθως σε τρεις κατηγορίες, φυσιολογική, ύποπτη ή παθολογική, με βάση τα κριτήρια της FIGO ή του NICE. Μια ύποπτη καταγραφή οδηγεί σε απλές διορθωτικές κινήσεις, όπως αλλαγή θέσης, ενυδάτωση ή μείωση της ωκυτοκίνης. Αν το σήμα από την κοιλιά είναι κακής ποιότητας και οι μεμβράνες έχουν ραγεί, μπορεί να τοποθετηθεί ένα μικρό ηλεκτρόδιο στο τριχωτό της κεφαλής του μωρού για πιο αξιόπιστη καταγραφή.
Ένα μη αντιδραστικό αποτέλεσμα δεν σημαίνει αυτόματα πρόβλημα, ούτε σημαίνει άμεσο τοκετό. Ακολουθεί μια λογική σειρά βημάτων:
Η απόφαση για την επόμενη κίνηση εξαρτάται πάντα από την ηλικία κύησης. Στις 39 εβδομάδες ο γιατρός θα σκεφτεί διαφορετικά από ό,τι στις 31.
Χρησιμοποιείται μηχάνημα με δύο κανάλια, ώστε να καταγράφονται ταυτόχρονα και ξεχωριστά οι παλμοί κάθε εμβρύου. Ο γιατρός επιβεβαιώνει με υπερηχογράφημα ότι οι δύο αισθητήρες «ακούν» διαφορετικά μωρά και όχι το ίδιο δύο φορές.
Πριν από την 32η εβδομάδα το νευρικό σύστημα είναι λιγότερο ώριμο. Οι επιταχύνσεις είναι μικρότερες και η μεταβλητότητα συχνά χαμηλότερη, γι’ αυτό εφαρμόζονται πιο χαλαρά κριτήρια.
Το σήμα μπορεί να χάνεται πιο συχνά και η καταγραφή να έχει κενά. Συχνά βοηθά η αλλαγή θέσης ή η χρήση υπερηχογραφήματος για επιβεβαίωση.
Σε όλες τις περιπτώσεις υπάρχει ένας κίνδυνος που ελέγχεται εύκολα: το μηχάνημα να καταγράφει κατά λάθος τον παλμό της μητέρας. Γι’ αυτό ο γιατρός ή η μαία συγκρίνει την ένδειξη με τον δικό σας σφυγμό.
Το προγραμματισμένο NST καλύπτει τις κυήσεις με γνωστό παράγοντα κινδύνου. Υπάρχουν όμως συμπτώματα που απαιτούν καταγραφή την ίδια ημέρα, ανεξάρτητα από το πότε είναι το επόμενο ραντεβού σας:
Σε γυναίκες με διαβήτη κύησης που χρειάζεται ινσουλίνη, η τακτική καταγραφή στο τελευταίο διάστημα της κύησης είναι συνήθως μέρος του προγράμματος παρακολούθησης. Αν δεν είστε σίγουρη αν ένα σύμπτωμα είναι σοβαρό, επικοινωνήστε με τον γυναικολόγο σας. Μια καταγραφή που δεν χρειαζόταν δεν βλάπτει κανέναν.
Συνήθως από την 36η με 37η εβδομάδα σε κυήσεις χαμηλού κινδύνου, και νωρίτερα όταν υπάρχει ένδειξη.
Περίπου 20 έως 40 λεπτά.
Ότι στον χρόνο της καταγραφής δεν εμφανίστηκαν οι αναμενόμενες επιταχύνσεις των παλμών. Συχνά το έμβρυο απλώς κοιμάται. Η εξέταση παρατείνεται ή συμπληρώνεται με βιοφυσικό προφίλ.
Όχι. Ένα ελαφρύ γεύμα πριν βοηθά, γιατί το μωρό είναι πιο δραστήριο.
Ναι, είναι απολύτως ακίνδυνο για τη μητέρα και το έμβρυο.
Ο αισθητήρας στοχεύει σε ένα μικρό σημείο. Όταν το μωρό αλλάζει θέση ή εσείς μετακινείστε, ο παλμός μπορεί να χαθεί για λίγα δευτερόλεπτα. Δεν είναι ανησυχητικό. Η μαία απλώς επανατοποθετεί τον αισθητήρα και η καταγραφή συνεχίζεται.
Όχι απαραίτητα. Στο τρίτο τρίμηνο είναι συχνές οι ακανόνιστες συσπάσεις Braxton Hicks. Ο τοκετός ξεκινά όταν οι συσπάσεις γίνονται τακτικές, επώδυνες και αλλάζουν τον τράχηλο, κάτι που εκτιμάται με εξέταση και όχι από την καμπύλη.
Ναι. Κρατήστε το μαζί με τις υπόλοιπες εξετάσεις της κύησης. Αν χρειαστεί να επισκεφθείτε το μαιευτήριο, η σύγκριση με προηγούμενη καταγραφή βοηθά τους γιατρούς να εκτιμήσουν γρηγορότερα την κατάσταση.
Όχι. Η συσκευή ακούει μόνο τον παλμό για λίγα δευτερόλεπτα και δεν δείχνει μεταβλητότητα, επιταχύνσεις ή επιβραδύνσεις. Μπορεί επίσης να καθησυχάσει ψευδώς, αν πιάσει τον δικό σας σφυγμό. Σε μείωση κινήσεων χρειάζεται πάντα κανονική καταγραφή.
