- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life – Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Η περίδεση τραχήλου είναι μια επέμβαση κατά την οποία ένα ράμμα τοποθετείται περιμετρικά του τραχήλου (κατώτερο τμήμα της μήτρας). Συνήθως πραγματοποιείται μεταξύ 12ης και 24ης εβδομάδας κύησης, παρόλα αυτά περιστασιακά μπορεί να τοποθετηθεί και σε επόμενα στάδια της εγκυμοσύνης.
Νεογνά που γεννιούνται πρόωρα (πριν τη συμπλήρωση 37 εβδομάδων) έχουν αυξημένο κίνδυνο για βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν σε πρόωρο τοκετό. Ένας από αυτούς είναι η πρόωρη βράχυνση και διαστολή του τραχήλου (ανεπάρκεια τραχήλου). Η περίδεση τραχήλου μπορεί να βοηθήσει ώστε αυτό να αποφευχθεί.
Ομάδα εγκύων υψηλού κινδύνου που χρήζει ειδικής παρακολούθησης από τα αρχικά στάδια της κύησης είναι οι εγκυμονούσες που:
Εάν σε κάποιες από τις παραπάνω περιπτώσεις το μήκος του τραχήλου μετρηθεί στον κολπικό υπερηχογραφικό μικρότερο των 25 mm, τότε μπορεί να γίνει σύσταση για:
Υπάρχουν περιπτώσεις που τα ωφέλη από μια ενδεχόμενη περίδεση τραχήλου δεν υπερτερούν έναντι των πιθανών κινδύνων. Τέτοιες καταστάσεις μπορεί να είναι:
Η περίδεση τραχήλου πραγματοποιείται κολπικά, στο χειρουργείο, με ραχιαία αναισθησία. Αρχικά προχωρούμε στην κένωση της ουροδόχου κύστης από τα ούρα. Έπειτα με τη χρήση του κολποδιαστολέα επιτυγχάνεται άμεση όραση του τραχήλου, ο οποίος εν συνεχεία συγκρατείται με τη χρήση ειδικού χειρουργικού εργαλείου και τοποθετείται ένα ράμμα γύρω αυτού. Με τον τρόπο αυτό το τραχηλικό κανάλι συγκρατείται κλειστό.
Η διάρκεια του χειρουργείου συνήθως δεν ξεπερνά τα 30 λεπτά. Ενδέχεται να χορηγηθεί ήπια αναλγησία μετά το χειρουργείο και μπορείτε να επιστρέψετε σπίτι την ίδια ημέρα.
Η περίδεση τραχήλου μπορεί να πραγματοποιηθεί όχι μόνο διακολπικά αλλά και διακοιλιακά. Αυτή η μέθοδος σπάνια χρησιμοποιείται και συνήθως προτιμάται στις γυναίκες που η κολπική περίδεση απέτυχε στο παρελθόν.
Η κοιλιακή περίδεση μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν την εγκυμοσύνη ή κατά τα πρώτα της στάδια. Μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά ή με τομή στη κοιλιά.
Στην περίπτωση διακοιλιακής περίδεσης τραχήλου, το ράμμα δεν αφαιρείται και η γέννηση του νεογνού πραγματοποιείται με καισαρική.
Μερικές φορές η περίδεση τραχήλου συστήνεται ως επείγουσα διασωστική επέμβαση αφού η ανώδυνη διαστολή τραχήλου έχει ήδη ξεκινήσει. Αυτό αποτελεί την έσχατη λύση για να αποφευχθεί μια αποβολή ή ένας πρόωρος τοκετός. Αυτού του είδους η επέμβαση έχει υψηλό κίνδυνο αποτυχίας.
Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν:
Η περίδεση τραχήλου δεν είναι πάντα επιτυχής και δεν αποτρέπει πάντα μια αποβολή ή τον πρόωρο τοκετό.
Η διακολπική περίδεση δεν αυξάνει την πιθανότητα να υποβληθείτε σε καισαρική.
Μετά την περίδεση του τραχήλου ίσως έχετε ήπια κολπική αιμορραγία ή καφεοειδείς εκκρίσεις για μία με δύο ημέρες. Ακινησία ή καθήλωση στο κρεβάτι ΔΕΝ προτείνεται. Σεξουαλική επαφή επιτρέπεται μετά από την πλήρη ύφεση των συμπτωμάτων.
Ανησυχία πρέπει να σας εγείρει οτιδήποτε από τα παρακάτω:
Το ράμμα αφαιρείται στην κλινική μεταξύ 36ης και 37ης εβδομάδας κύησης, εκτός εάν ο τοκετός ξεκινήσει νωρίτερα.
Υπό κανονικές συνθήκες δεν απαιτείται η χρήση αναισθητικού. Τοποθετείται αρχικά ο κολποδιαστολέας, εντοπίζεται το ράμμα, κόβεται και αφαιρείται.
Συνήθως διαρκεί λίγα λεπτά και ίσως νιώσετε ελάχιστη ενόχληση. Ενδεχομένως να παρατηρήσετε πολύ μικρή κολπική αιμορραγία η οποία υποχωρεί σε ένα 24ωρο, αλλά ίσως οι καφεοειδείς εκκρίσεις να επιμείνουν περισσότερο.
Εάν ξεκινήσουν συσπάσεις ενώ το ράμμα είναι ακόμα στον τράχηλο, ΠΡΕΠΕΙ να μεταβείτε επειγόντως στην κλινική για την άμεση αφαίρεση του, προτού προκληθεί βλάβη στον τράχηλο.
Εάν συμβεί πρόωρη ρήξη εμβρυϊκών υμένων χωρίς να ξεκινήσει τοκετός ενώ το ράμμα βρίσκεται ακόμα στον τράχηλο, συνήθως αυτό αφαιρείται λόγω το υψηλού κινδύνου λοίμωξης.
Οι διεθνείς οδηγίες, όπως του RCOG, χωρίζουν την περίδεση τραχήλου σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με το τι την υπαγορεύει. Η κατηγορία καθορίζει και τον χρόνο της επέμβασης.
Προτείνεται σε γυναίκες με τρεις ή περισσότερες προηγούμενες αποβολές δευτέρου τριμήνου ή πολύ πρόωρους τοκετούς, όπου δεν βρέθηκε άλλη αιτία. Γίνεται προληπτικά, συνήθως στις 12 με 14 εβδομάδες, αφού ολοκληρωθεί ο έλεγχος του πρώτου τριμήνου.
Αφορά γυναίκες με ιστορικό αυτόματου πρόωρου τοκετού ή αποβολής δευτέρου τριμήνου, στις οποίες το μήκος του τραχήλου μετριέται τακτικά από τη 14η με 16η εβδομάδα. Αν πέσει στα 25 χιλιοστά ή λιγότερο πριν από την 24η εβδομάδα, προτείνεται περίδεση.
Είναι η επείγουσα περίδεση, όταν ο τράχηλος έχει ήδη αρχίσει να ανοίγει χωρίς πόνο και οι υμένες φαίνονται στο στόμιο. Η απόφαση παίρνεται εξατομικευμένα, αφού αποκλειστούν λοίμωξη και συσπάσεις.
Η πρώτη κατηγορία είναι προγραμματισμένη και ήρεμη. Η τρίτη είναι αγώνας με τον χρόνο. Γι’ αυτό η έγκαιρη παρακολούθηση των γυναικών με ιστορικό έχει τόση σημασία.
Η περίδεση δεν είναι η μόνη θεραπεία για τον βραχύ τράχηλο. Η κολπική προγεστερόνη έχει αποδειχθεί αποτελεσματική και σε πολλές περιπτώσεις είναι η πρώτη επιλογή. Η απόφαση εξαρτάται κυρίως από το ιστορικό σας:
Μερικές φορές οι δύο θεραπείες συνδυάζονται. Δεν υπάρχει μία λύση για όλες. Ζητήστε από τον γιατρό σας να σας εξηγήσει γιατί προτείνει τη συγκεκριμένη επιλογή στη δική σας περίπτωση.
Η κολπική περίδεση γίνεται κυρίως με δύο τεχνικές, που πήραν το όνομά τους από τους γιατρούς που τις περιέγραψαν.
Οι μελέτες δεν έχουν δείξει ξεκάθαρη υπεροχή της μίας τεχνικής έναντι της άλλης. Η επιλογή εξαρτάται από το μήκος και την ανατομία του τραχήλου, από προηγούμενες επεμβάσεις και από την εμπειρία του χειρουργού. Όταν η κολπική περίδεση έχει αποτύχει ή ο τράχηλος είναι πολύ βραχύς, π.χ. μετά από εκτεταμένη κωνοειδή εκτομή, συζητείται η κοιλιακή περίδεση, που σήμερα γίνεται συχνά με λαπαροσκόπηση.
Μια προγραμματισμένη περίδεση προηγείται από μερικούς απλούς ελέγχους, ώστε η επέμβαση να γίνει με ασφάλεια:
Ενημερώστε για κάθε φάρμακο που παίρνετε, ιδίως για αντιπηκτικά ή ασπιρίνη. Αν έχετε συσπάσεις, πυρετό ή αιμορραγία την ημέρα πριν, τηλεφωνήστε. Η επέμβαση μπορεί να χρειαστεί αναβολή.
Η περίδεση δεν μετατρέπει την κύηση σε «κύηση στο κρεβάτι». Οι περισσότερες γυναίκες συνεχίζουν τη ζωή τους με λίγες προσαρμογές:
Μετά την αφαίρεση του ράμματος στις 36 με 37 εβδομάδες, ο τράχηλος δεν ανοίγει απαραίτητα αμέσως. Πολλές γυναίκες γεννούν μέρες ή και εβδομάδες αργότερα, όταν ο τοκετός ξεκινήσει αυτόματα. Η κολπική περίδεση δεν αποκλείει τον φυσιολογικό τοκετό.
Στην κοιλιακή περίδεση η εικόνα είναι διαφορετική. Το ράμμα μένει στη θέση του και ο τοκετός γίνεται με καισαρική. Αν το ράμμα δεν αφαιρεθεί κατά την καισαρική, μπορεί να προστατεύσει και τις επόμενες κυήσεις.
Για την επόμενη εγκυμοσύνη, το σχέδιο εξαρτάται από το πώς εξελίχθηκε η τρέχουσα. Αν η κύηση έφτασε στο τέλος με περίδεση, συνήθως προτείνεται ξανά. Σε γυναίκες με καθ’ έξιν αποβολές, ο πλήρης έλεγχος πριν από την επόμενη κύηση βοηθά να ξεχωρίσει αν ο τράχηλος είναι η αιτία ή αν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες, όπως ορμονικοί, ανατομικοί ή ανοσολογικοί.
Γράψτε τις απαντήσεις και κρατήστε τις μαζί με τα έγγραφα της κύησης, ώστε να τις έχετε διαθέσιμες σε οποιαδήποτε επείγουσα επίσκεψη.
Όχι απόλυτη. Συνιστάται ξεκούραση τις πρώτες ημέρες και αποφυγή έντονης κόπωσης και άρσης βάρους. Η παρατεταμένη κατάκλιση δεν έχει αποδειχθεί ότι βοηθά και αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης. Οι ακριβείς οδηγίες δίνονται από τον γιατρό σας.
Είναι σπάνιες. Περιλαμβάνουν λοίμωξη, αιμορραγία, πρόωρη ρήξη των υμένων, συσπάσεις της μήτρας και τραυματισμό του τραχήλου αν ο τοκετός ξεκινήσει πριν αφαιρεθεί το ράμμα.
Εξαρτώνται από τον λόγο για τον οποίο γίνεται. Στην προγραμματισμένη περίδεση, που γίνεται με βάση το ιστορικό, οι περισσότερες κυήσεις φτάνουν σε προχωρημένη εβδομάδα. Στην επείγουσα περίδεση τα ποσοστά είναι χαμηλότερα.
Συνήθως συνιστάται αποχή για ένα διάστημα μετά την επέμβαση, και σε ορισμένες περιπτώσεις για όλη την κύηση. Ακολουθήστε τη σύσταση του γιατρού σας.
Γύρω στην 36η με 37η εβδομάδα, στο ιατρείο ή στο μαιευτήριο, συνήθως χωρίς αναισθησία. Αφαιρείται νωρίτερα αν ξεκινήσουν συσπάσεις ή σπάσουν τα νερά.
Η προληπτική περίδεση δεν συστήνεται στις δίδυμες κυήσεις, γιατί οι μελέτες δεν έχουν δείξει όφελος. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν ο τράχηλος είναι πολύ βραχύς ή έχει ήδη ανοίξει, η απόφαση παίρνεται εξατομικευμένα σε εξειδικευμένο κέντρο.
Όχι απαραίτητα. Σε πολλές γυναίκες ο τοκετός ξεκινά μέρες ή και εβδομάδες μετά την αφαίρεση, όταν έρθει η ώρα του. Αν όμως εμφανιστούν τακτικές συσπάσεις ή σπάσουν τα νερά, πηγαίνετε στο μαιευτήριο.
Εξαρτάται από τον λόγο για τον οποίο έγινε και από την πορεία της κύησης. Συχνά προτείνεται ξανά, είτε προληπτικά είτε μετά από παρακολούθηση του μήκους του τραχήλου. Το σχέδιο συζητείται ιδανικά πριν από τη νέα σύλληψη.
Σε κύηση χωρίς επιπλοκές, ένα σύντομο ταξίδι συνήθως επιτρέπεται, αφού υποχωρήσουν τα συμπτώματα της επέμβασης. Συζητήστε το πρώτα με τον γιατρό σας και αποφύγετε προορισμούς μακριά από οργανωμένο μαιευτήριο.
