- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life – Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Η εμβρυομεταφορά είναι ένα κομμάτι που γίνεται κατά της εξωσωματική γονιμοποίηση όπου ουσιαστικά είναι η διαδικασία μεταφοράς των εμβρύων στην κοιλότητα της μήτρας. Το στάδιο της εμβρυομεταφοράς είναι το αμέσως επόμενο από την ωοληψία και γίνεται 2 με 5 ημέρες μετά την ωοληψία, συχνότερα την 5η ημέρα στο στάδιο της βλαστοκύστης, ή σε επόμενο κύκλο με κατεψυγμένα έμβρυα. Η διαδικασία είναι σχετικά ανώδυνη καθώς διαρκεί λίγα μόλις λεπτά. Συνήθως δεν είναι παραπάνω από 10 με 15 λεπτά.
Ουσιαστικά, στην διαδικασία της εμφύτευσης γίνεται η διεργασία για να μπει το έμβρυο στο ενδομήτριο. Η εμφύτευση συνήθως γίνεται στο πίσω ή στο μπροστινό τμήμα της μήτρας και μετά τη μεταφορά βλαστοκύστης η εμφύτευση ξεκινά συνήθως μέσα σε 1 με 3 ημέρες και ολοκληρώνεται μέσα σε λίγες ακόμη ημέρες.
Κατά την διαδικασία μετά την εμβρυομεταφορά και εφόσον είναι πετυχημένη η διαδικασία τα συμπτώματα δεν αργούν να φανούν. Ουσιαστικά, για τις πρώτες εβδομάδες δεν παρουσιάζονται συμπτώματα εγκυμοσύνης, ωστόσο αυτός είναι ένας γενικός κανόνας και δεν ισχύει για όλες τις περιπτώσεις.
Σε κάποιες περιπτώσεις η γυναίκα μπορεί να διακρίνει κάποιες σταγόνες αίμα, ωστόσο και πάλι αυτό δεν είναι σίγουρο ότι πρόκειται για εγκυμοσύνη. Σε κάθε περίπτωση μετά την ολοκλήρωση της εξωσωματικής γονιμοποίησης γίνονται εξετάσεις αίματος και β’ χοριακή έτσι ώστε να διακρίνουμε ένα έγκυρο αποτέλεσμα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η γυναίκα πρέπει να είναι σε συνεννόηση με τον γιατρό της, ο οποίες και θα της δώσει αναλυτικές οδηγίες μετά την εμβρυομεταφορά.
Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ρωτάνε ζευγάρια που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση: “Γιατρέ τι πρέπει να προσέξουμε και τι να αποφύγουμε, μετά από την εμβρυομεταφορά;” Ανησυχούν πολύ για τον κίνδυνο της αποτυχίας και φοβούνται ό,τι μπορεί να κάνουν κάτι το οποίο θα προκαλέσει την αποβολή του εμβρύου από την μήτρα. Πολλές γυναίκες μπορεί να περάσουν όλο το χρονικό διάστημα των 2 εβδομάδων αναμονής, παθαίνοντας εμμονή με την δίαιτα και την φυσική τους δραστηριότητα.
Κάποιες μάλιστα μπορεί να θέσουν τους εαυτούς τους σε κατ’ οίκον περιορισμό. Ακόμη χειρότερα, οι συγγενείς τους μπορεί συχνά να τις αναγκάσουν να μείνουν στο κρεβάτι για 14 ημέρες μετά την εμβρυομεταφορά. Και δεν είναι λίγες οι φορές, που αρκετοί γυναικολόγοι δίνουν οι ίδιοι αυτή την συμβουλή!
Πιθανότατα χρειάζεται σωστότερη ενημέρωση των ζευγαριών. Η πραγματικότητα είναι ότι η ανάπαυση στο κρεβάτι δεν βοηθάει στην αύξηση των ποσοστών επιτυχούς εγκυμοσύνης μετά από την διαδικασία IVF. Πολλές μελέτες το έχουν αποδείξει αυτό αδιαμφισβήτητα. Το ανθρώπινο σώμα έχει σχεδιαστεί με τέτοια σύνθεση και δομή, που τα έμβρυα δεν μπορούν να πάθουν κάτι από συνηθισμένες αντιδράσεις, όπως ένας βήχας ή ένα φτέρνισμα!
Η αλήθεια είναι ότι η προσπάθεια ανθρώπινης αναπαραγωγής μπορεί πολλές φορές να είναι αναποτελεσματική και δεν μπορεί κανείς να ελέγξει το αποτέλεσμα.
Είτε έχει να κάνει με εμφύτευση εμβρύων είτε όχι, αποτελεί μια βιολογική διαδικασία την οποία ο ασθενής δεν μπορεί να επηρεάσει με οποιονδήποτε τρόπο!
Και αυτή δεν είναι απλά μια χαλαρή προσέγγιση. Είναι η ρεαλιστική προσέγγιση. Το πρόβλημα είναι ότι όταν μια γυναίκα δεν μείνει έγκυος, συχνά καταλήγει στο να κατηγορεί τον εαυτό της. Και μια κοινή παραδοχή είναι το ό,τι “δεν πρόσεξα και δεν ξεκουράστηκα αρκετά”. Ακόμη κι αν είναι αρκετά έξυπνη στο να μη το κάνει αυτό, υπάρχουν μερικές φορές συγγενείς και φίλοι που θα το κάνουν εκείνοι. “Γιατί δεν ξεκουράστηκες; Ο γιατρός σου πρέπει να είναι τρελός που σου έδωσε τόσο κακές συμβουλές! Όταν η αδερφή μου έκανε εξωσωματική ο γιατρός της την έκανε να μείνει στο κρεβάτι για 9 μήνες και τώρα έχει μια πανέμορφη κόρη 2 ετών!”.
Μόλις τα έμβρυα μεταφερθούν στη μήτρα, είναι ασφαλή. Τα έμβρυα δεν μπορούν «να πέσουν έξω». Αυτό είναι απλή κοινή λογική. Τα έμβρυα από την εξωσωματική γονιμοποίηση, μόλις μπουν στη μήτρα, «δεν θυμούνται» ότι έχουν περάσει 3 ημέρες σε έναν επωαστήρα – είναι ακριβώς όπως τα υπόλοιπα ζωντανά έμβρυα που διαμορφώνονται μετά την φυσιολογική σωματική επαφή. Εάν το έμβρυο περνά 3 ημέρες στις σάλπιγγες σας ή σε έναν σωλήνα δοκιμής δεν κάνει καμία διαφορά στο αποτέλεσμα.
Πρέπει η γυναίκα να έχει την ωριμότητα να καταλάβει ότι η τελική έκβαση δεν είναι στα χέρια της. Είναι σημαντικό να μην κατηγορήσει τον εαυτό της αν δεν μείνει έγκυος – αν το κάνει αυτό καθιστά μια ήδη κακή κατάσταση χειρότερη! Ας εμπιστευθεί το ένστικτο της και την κοινή λογική – το σώμα της έχει αρκετή σοφία ώστε το ίδιο να την καθοδηγήσει προς το τι είναι σωστό και τι δεν είναι. Η συμβουλή είναι απλή: “μην κάνετε τίποτα για το οποίο μπορεί να μετανιώσετε αργότερα”.
Το να περιοριστεί η σωματική δραστηριότητα για διάρκεια 2 εβδομάδων, είναι μια τεράστια πρόκληση, ειδικά για τις γυναίκες που έχουν ήδη ένα μωρό και κάνουν εξωσωματική για να ολοκληρώσουν την οικογένειά τους. Αισθάνονται διχασμένες μεταξύ της επιθυμίας τους να πάρουν αγκαλιά το μικρό παιδί τους και το φόβο τους, ότι αυτή η «πίεση» μπορεί να οδηγήσει στην αποβολή του εμβρύου!
Είναι πολύ πιθανό να είναι υπερπροστατευτικοί κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Θα θέλουν η γυναίκα τους να ξεκουράζεται και να αντιμετωπίζει τα πάντα με ηρεμία. Θα της πουν να μην πάει στη δουλειά της ή να είναι πολύ προσεκτική ως προς το τι τρώει και πίνει. Αν και η ίδια θα χαρεί με αυτή την φροντίδα, θα πρέπει να προσέξουν να μη φτάσουν στα άκρα.
Η ίδια είναι αρκετά έξυπνη ώστε να καταλάβει τι πρέπει να κάνει – σε τελική ανάλυση η ίδια είναι αυτή που δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει την εγκυμοσύνη της.
Στην πραγματικότητα, η ακινησία στο κρεβάτι μπορεί να είναι και επιβλαβής. Και πρέπει να ενθαρρύνουμε τις ασθενείς μας να είναι δραστήριες και να πηγαίνουν ακόμα και στη δουλειά τους μετά την εμβρυομεταφορά. Το να κρατάνε τον εαυτό τους απασχολημένο είναι πολύ σημαντικό, ενώ αντίθετα το να μένουνε μέσα στο σπίτι ενώ είναι καλά μπορεί να τις επιβαρύνει περισσότερο ψυχολογικά.
Μπορεί να είναι όντως πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστεί η αβεβαιότητα και η ανησυχία των 2 εβδομάδων αναμονής. Η συναισθηματική πίεση είναι τεράστια – και η ακινησία στο κρεβάτι όλη μέρα μπορεί να επιδεινώσει αυτή τη κατάσταση! Οι γυναίκες που μένουν στο κρεβάτι τείνουν να σκέφτονται όλη την ημέρα το αποτέλεσμα. Ο παραμικρός πόνος ενοχοποιείται και το μυαλό παίζει παιχνίδια. Η κοινή λογική λέει, ότι όλη αυτή η πίεση δεν είναι καλή. Και εάν η εξωσωματική αποτύχει, οι γυναίκες καταλήγουν στο να κατηγορούν τον εαυτό τους.
Να θυμόμαστε, ότι δεν μπορεί κανείς να επηρεάσει την έκβαση – το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε την ίδια την φύση να κάνει τη δουλειά της.
Ναι. Το ήπιο περπάτημα επιτρέπεται από την ίδια ή την επόμενη ημέρα και δεν επηρεάζει την εμφύτευση. Η παραμονή στον καναπέ ή στο κρεβάτι δεν προσφέρει κανένα όφελος, ενώ οι ελαφριές δουλειές του σπιτιού επιτρέπονται.
Αυτό που καλό είναι να αποφύγετε τις πρώτες ημέρες είναι η έντονη άσκηση: τρέξιμο, βάρη, γυμναστήριο και κοιλιακοί.
Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, έχουν δείξει ότι ο καφές δεν επηρεάζει αρνητικά την εμβρυομεταφορά ή την εγκυμοσύνη και την εξωσωματική γενικότερα.
Φυσικά αυτό είναι αναλόγως με τις ποσότητες καφέ που καταναλώνει ο καθένας. Η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση καφέ δεν θα επηρεάσει το αποτέλεσμα της εξωσωματικής. Οι γυναίκες που καταναλώνουν καφέ σε φυσιολογικές ποσότητες δεν πρέπει να ανησυχούν.
Έτσι, μπορείτε να απολαύσετε καθημερινά τον καφέ σας.
Η ημέρα εξέτασης για β’ χοριακή, ιδανικά γίνεται δυο εβδομάδες μετά την διαδικασία της ωοληψίας. Πολλοί θα αναρωτιέστε γιατί η εξέταση δεν γίνεται νωρίτερα. Ο λόγος είναι ότι η ένεση χοριακής γοναδοτροπίνης που γίνεται για την ωρίμανση των ωαρίων μπορεί να δώσει ψευδώς θετικό αποτέλεσμα σε μια πολύ πρώιμη μέτρηση.
Όπως έχει αναφερθεί και παραπάνω η διαδικασία της εμβρυομεταφοράς είναι σχετικά ανώδυνη. Ουσιαστικά γίνεται μέσα από έναν λεπτό καθετήρα. Ωστόσο, εξαιτίας των ειδικών ιατρικών όρων της διαδικασία, καλό είναι να κλείσετε ένα ραντεβού για να σας εξηγήσεις αναλυτικά ο γιατρός την διαδικασία και πως γίνεται αυτή. Έχετε κατά νου, ότι είναι μια από τις πιο σημαντικές προσπάθειες στην εξωσωματική γονιμοποίηση και για αυτό σημαντική σημασία έχει η ψυχολογία της γυναίκας.
Η ομάδα των ειδικών ιατρών θα σας βοηθήσουν να χαλαρώσετε και να αισθάνεστε άνετα καθ’ όλη την διάρκεια. Μετά την εμβρυομεταφορά μπορείτε να σηκωθείτε μετά από λίγα λεπτά. Οι μελέτες δείχνουν ότι η παραμονή ξαπλωμένη για περισσότερη ώρα δεν αυξάνει τις πιθανότητες. Ωστόσο ο γιατρός θα σας συμβουλέψει αναλυτικά.
Το κόστος κατά την διαδικασία της εμβρυομεταφοράς εξαρτάται ανάλογα την περίπτωση. Το πόσο ακριβώς κοστίζει και ποιες είναι οι τιμές πρέπει να διευκρινιστούν από τον ειδικό ιατρό κατ’ όπιν ραντεβού. Για περισσότερες λεπτομέρειες επικοινωνήστε μαζί μας.
Επιτρέπεται και βοηθά:
Καλύτερα να αποφύγετε τις πρώτες δύο εβδομάδες:
Η απόλυτη ακινησία δεν βοηθά. Ο καφές επιτρέπεται με μέτρο, έως ένα με δύο φλιτζάνια την ημέρα. Περισσότερα για τον καφέ στην εξωσωματική και τον τρόπο ζωής. Για ό,τι νιώθετε στις ημέρες αναμονής, δείτε τα συμπτώματα μετά την εμβρυομεταφορά.
Η προετοιμασία είναι απλή. Συνήθως σας ζητείται να έρθετε με μέτρια γεμάτη ουροδόχο κύστη, γιατί έτσι η μήτρα φαίνεται καθαρά στο υπερηχογράφημα κοιλιάς και ο τράχηλος «ισιώνει», ώστε ο καθετήρας να περνά πιο εύκολα. Δεν χρειάζεται νηστεία ούτε αναισθησία.
Η καθοδήγηση με υπερηχογράφημα συνδέεται σε μελέτες με καλύτερα αποτελέσματα από τη μεταφορά «στα τυφλά», γι’ αυτό αποτελεί πλέον τη συνήθη πρακτική.
Τα έμβρυα μπορούν να μεταφερθούν την 3η ημέρα, στο στάδιο των 6 έως 8 κυττάρων, ή την 5η με 6η ημέρα, ως βλαστοκύστεις. Η μεταφορά βλαστοκύστης επιτρέπει καλύτερη επιλογή, γιατί τα έμβρυα που φτάνουν ως εκεί έχουν δείξει μεγαλύτερη αναπτυξιακή δυναμική. Επιπλέον συμπίπτει χρονικά με τη στιγμή που ένα έμβρυο θα έφτανε φυσιολογικά στη μήτρα.
Η μεταφορά 3ης ημέρας προτιμάται μερικές φορές όταν υπάρχουν λίγα έμβρυα, ώστε να μη χαθούν στην καλλιέργεια. Η επιλογή γίνεται κάθε φορά με βάση τον αριθμό και την ποιότητα των εμβρύων και το ιστορικό σας.
Σε κάθε περίπτωση ελέγχεται η εικόνα του ενδομητρίου στο υπερηχογράφημα. Για το τι σημαίνουν οι μετρήσεις, δείτε τον οδηγό για το πάχος ενδομητρίου. Όταν υπάρχουν επανειλημμένες αποτυχίες, μπορεί να προηγηθεί υστεροσκόπηση για έλεγχο της κοιλότητας.
Ήπιες κράμπες, φούσκωμα και λίγες σταγόνες αίματος είναι συχνά και συνήθως αθώα. Επικοινωνήστε όμως αμέσως αν έχετε:
Μη σταματήσετε την προγεστερόνη ή άλλο φάρμακο επειδή είδατε αίμα. Η διακοπή γίνεται μόνο με οδηγία του γιατρού σας.
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα πονά, αλλά δεν σημαίνει ότι κάτι έγινε λάθος. Ακόμη και ένα έμβρυο άριστης ποιότητας δεν εμφυτεύεται πάντα. Τα φάρμακα διακόπτονται σύμφωνα με τις οδηγίες και η περίοδος έρχεται συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες.
Ακολουθεί ραντεβού επανεκτίμησης. Αν υπάρχουν κατεψυγμένα έμβρυα, μια νέα μεταφορά μπορεί συχνά να γίνει μετά από έναν ενδιάμεσο κύκλο. Μετά από επανειλημμένες αποτυχίες συζητείται στοχευμένος έλεγχος, όπως ο προεμφυτευτικός έλεγχος των εμβρύων, όταν υπάρχει ένδειξη.
Όχι. Μοιάζει με το τεστ Παπανικολάου, διαρκεί λίγα λεπτά και δεν χρειάζεται αναισθησία.
Όχι. Η κατάκλιση δεν αυξάνει τις πιθανότητες. Συστήνεται ήπια καθημερινότητα, χωρίς έντονη άσκηση.
Συνήθως ένα, ώστε να αποφεύγεται η πολύδυμη κύηση. Ο αριθμός αποφασίζεται με βάση την ηλικία, την ποιότητα των εμβρύων και τη νομοθεσία.
Η β-hCG αίματος μετριέται περίπου 10 έως 12 ημέρες μετά τη μεταφορά βλαστοκύστης.
Τα ποσοστά είναι συγκρίσιμα. Η μεταφορά κατεψυγμένων εμβρύων προτιμάται όταν υπάρχει κίνδυνος υπερδιέγερσης, όταν γίνεται προεμφυτευτικός έλεγχος ή όταν το ενδομήτριο δεν είναι έτοιμο.
Η έντονη άσκηση, η άρση βάρους, η σάουνα και τα καυτά μπάνια, το αλκοόλ, το κάπνισμα και τα φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού. Η σεξουαλική επαφή αποφεύγεται μέχρι να το επιτρέψει ο γιατρός.
Ναι, συνήθως από την επόμενη ημέρα, αν η δουλειά δεν απαιτεί έντονη σωματική κόπωση ή σήκωμα βάρους.
Συνήθως μέτρια γεμάτη, όχι υπερβολικά. Πιείτε περίπου δύο ποτήρια νερό μία ώρα πριν, εκτός αν η κλινική σας δώσει άλλη οδηγία. Η γεμάτη κύστη βοηθά να φαίνεται η μήτρα στο υπερηχογράφημα κοιλιάς.
Ναι. Η πτήση δεν επηρεάζει την εμφύτευση. Σε μεγάλα ταξίδια σηκώνεστε συχνά, πίνετε νερό και ρωτάτε τον γιατρό σας για κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης, ιδίως αν υπήρξε έντονη διέγερση.
Μια μεμονωμένη τιμή δεν αρκεί για συμπεράσματα. Η μέτρηση επαναλαμβάνεται σε 48 ώρες για να φανεί αν ανεβαίνει σωστά. Μια αργή άνοδος μπορεί να σημαίνει πρώιμη αποβολή ή, σπανιότερα, εξωμήτριο κύηση, γι’ αυτό η παρακολούθηση συνεχίζεται μέχρι να ξεκαθαρίσει η εικόνα στο υπερηχογράφημα.
