Η πρώτη επίσκεψη στον γυναικολόγο αγχώνει συνήθως περισσότερο τη μητέρα παρά την κόρη. Το ερώτημα «πότε» έχει απλή απάντηση: ανάμεσα στα 13 και τα 15, για μια πρώτη γνωριμία, ή νωρίτερα αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Και κάτι που καθησυχάζει τα περισσότερα κορίτσια: η πρώτη αυτή επίσκεψη είναι κυρίως συζήτηση. Εσωτερική γυναικολογική εξέταση δεν γίνεται, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος.
Σε ποια ηλικία γίνεται η πρώτη επίσκεψη
Οι διεθνείς συστάσεις προτείνουν την πρώτη επαφή με γυναικολόγο στην ηλικία των 13 έως 15 ετών. Στόχος είναι η ενημέρωση και η εξοικείωση, ώστε το κορίτσι να ξέρει πού να απευθυνθεί όταν θα έχει απορίες. Το τεστ Παπανικολάου δεν ξεκινά στην εφηβεία. Γίνεται συνήθως από τα 21 έτη, σύμφωνα με την κρίση του γιατρού.
Πότε χρειάζεται επίσκεψη νωρίτερα
- Η περίοδος δεν έχει έρθει μέχρι τα 15, ή δεν έχει ξεκινήσει η ανάπτυξη του στήθους μέχρι τα 13.
- Σημάδια εφηβείας πριν από τα 8 έτη.
- Πολύ έντονοι πόνοι περιόδου που την κρατούν εκτός σχολείου.
- Πολύ βαριά περίοδος, που διαρκεί πάνω από επτά ημέρες ή τη φέρνει σε εξάντληση.
- Κύκλοι που παραμένουν πολύ ακανόνιστοι δύο χρόνια μετά την πρώτη περίοδο, ή περίοδος που σταματά για τρεις μήνες.
- Φαγούρα, κάψιμο ή κολπικές εκκρίσεις με οσμή.
- Έντονη ακμή ή αυξημένη τριχοφυΐα, που μπορεί να δείχνουν ορμονική διαταραχή.
- Έναρξη σεξουαλικών επαφών ή ερωτήσεις για αντισύλληψη.
Τι γίνεται στην πρώτη επίσκεψη
- Συζήτηση. Ο γιατρός ρωτά για την περίοδο, τη γενική υγεία, τα εμβόλια και το οικογενειακό ιστορικό, και απαντά στις απορίες της.
- Γενική εξέταση: ύψος, βάρος, αρτηριακή πίεση.
- Υπερηχογράφημα από την κοιλιά, μόνο αν υπάρχει λόγος. Γίνεται με γεμάτη κύστη και είναι εντελώς ανώδυνο.
- Εξωτερική επισκόπηση, μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα και πάντα με τη συγκατάθεσή της.
Εσωτερική εξέταση με κολποδιαστολέα δεν γίνεται σε κορίτσια που δεν έχουν σεξουαλικές επαφές.
Πώς να προετοιμάσετε την κόρη σας
- Εξηγήστε της τι θα γίνει και, κυρίως, τι δεν θα γίνει.
- Ενθαρρύνετέ τη να σημειώσει τις ερωτήσεις της και την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου. Μια εφαρμογή παρακολούθησης κύκλου βοηθά.
- Ρωτήστε την αν προτιμά να είστε μαζί της στο ιατρείο ή να περιμένετε έξω για ένα μέρος της επίσκεψης.
- Αποφύγετε να μεταφέρετε δικές σας δυσάρεστες εμπειρίες.
Να είμαι μέσα στο ιατρείο;
Συνήθως η επίσκεψη ξεκινά με τη μητέρα παρούσα, για το ιστορικό, και συνεχίζεται για λίγα λεπτά μόνο με την έφηβη. Αυτός ο χρόνος έχει σημασία: της δίνει χώρο να ρωτήσει όσα διστάζει μπροστά σας και χτίζει σχέση εμπιστοσύνης με τον γιατρό της.
Τι αξίζει να συζητηθεί
- Τι είναι φυσιολογικό στον εμμηνορρυσιακό κύκλο και τι όχι.
- Υγιεινή της περιοχής, σερβιέτες, ταμπόν, κύπελλο περιόδου.
- Το εμβόλιο HPV, που στην Ελλάδα χορηγείται σε κορίτσια και αγόρια και έχει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα όταν γίνεται πριν από την έναρξη των επαφών.
- Πρόληψη σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και επιλογές αντισύλληψης, όταν έρθει η ώρα.
Ένα κορίτσι που έχει ήδη γνωρίσει τον γυναικολόγο της σε ήρεμες συνθήκες θα ζητήσει πιο εύκολα βοήθεια όταν τη χρειαστεί. Για τις επόμενες επισκέψεις, δείτε τι περιλαμβάνει ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος.
Συχνές Ερωτήσεις
Θα γίνει εσωτερική εξέταση στην πρώτη επίσκεψη;
Όχι, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένο πρόβλημα και μόνο σε κορίτσια που έχουν σεξουαλικές επαφές. Αν χρειαστεί απεικόνιση, γίνεται υπερηχογράφημα από την κοιλιά.
Μπορεί να εξεταστεί ένα κορίτσι που είναι παρθένα;
Ναι. Η εξέταση προσαρμόζεται: γίνεται συζήτηση, εξωτερική επισκόπηση αν χρειάζεται και διακοιλιακό υπερηχογράφημα. Ο παρθενικός υμένας δεν επηρεάζεται.
Πότε πρέπει να έρθει η πρώτη περίοδος;
Συνήθως ανάμεσα στα 10 και τα 15 έτη, με μέσο όρο γύρω στα 12 με 13. Αν δεν έχει έρθει μέχρι τα 15, χρειάζεται έλεγχος.
Είναι φυσιολογικό να είναι ακανόνιστη η περίοδος στην εφηβεία;
Ναι, τα πρώτα ένα με δύο χρόνια μετά την εμμηναρχή οι κύκλοι είναι συχνά ακανόνιστοι. Έλεγχος χρειάζεται αν ξεπερνούν τις 45 ημέρες ή αν η περίοδος σταματά για τρεις μήνες.
Σε ποια ηλικία γίνεται το εμβόλιο HPV;
Ιδανικά από τα 9 έως τα 11 έτη, σύμφωνα με το ελληνικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Μπορεί να γίνει και αργότερα, με διαφορετικό σχήμα δόσεων.
Χρειάζεται τεστ Παπανικολάου μια έφηβη;
Όχι. Ο προληπτικός έλεγχος για τον τράχηλο ξεκινά συνήθως από τα 21 έτη.
