Ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος είναι το ραντεβού που οι περισσότερες γυναίκες αναβάλλουν όταν νιώθουν καλά. Κι όμως, ακριβώς τότε έχει τη μεγαλύτερη αξία. Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου, οι περισσότερες κύστεις ωοθηκών και πολλές λοιμώξεις δεν δίνουν συμπτώματα για μήνες ή χρόνια. Μια επίσκεψη τον χρόνο αρκεί για να εντοπιστούν νωρίς, όταν η αντιμετώπιση είναι απλή.
Τι περιλαμβάνει ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος
Το περιεχόμενο προσαρμόζεται στην ηλικία και το ιστορικό, αλλά ο βασικός κορμός είναι κοινός.
Λήψη ιστορικού
Ο γιατρός ρωτά για τον κύκλο, την αντισύλληψη, τυχόν συμπτώματα, το οικογενειακό ιστορικό και τα φάρμακα που παίρνετε. Είναι η στιγμή να αναφέρετε ό,τι σας απασχολεί, ακόμη κι αν σας φαίνεται ασήμαντο: πόνο στην επαφή, αλλαγές στη ροή, απώλεια ούρων, εξάψεις.
Κλινική γυναικολογική εξέταση
Επισκόπηση των έξω γεννητικών οργάνων, εξέταση του κόλπου και του τραχήλου με κολποδιαστολέα και αμφίχειρη ψηλάφηση της μήτρας και των εξαρτημάτων.
Τεστ Παπανικολάου και HPV test
Η λήψη κυττάρων από τον τράχηλο διαρκεί δευτερόλεπτα και είναι το σημαντικότερο εργαλείο πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου. Στις γυναίκες άνω των 30 συχνά συνδυάζεται με ανίχνευση του ιού HPV. Τη συχνότητα και τη διαδικασία θα τις βρείτε αναλυτικά στη σελίδα για το τεστ ΠΑΠ και HPV.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Απεικονίζει τη μήτρα, το ενδομήτριο και τις ωοθήκες. Με αυτό εντοπίζονται ινομυώματα, πολύποδες και κύστεις ωοθηκών, ευρήματα που η ψηλάφηση συχνά δεν αναδεικνύει.
Κλινική εξέταση μαστών
Ψηλάφηση των μαστών και των μασχαλών και, ανάλογα με την ηλικία, παραπομπή για υπέρηχο ή μαστογραφία. Δείτε ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του μαστού.
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται ανά ηλικία
Έως 20 ετών
Η πρώτη επίσκεψη έχει κυρίως ενημερωτικό χαρακτήρα: κύκλος, αντισύλληψη, πρόληψη σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και εμβολιασμός. Το εμβόλιο HPV έχει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα όταν γίνεται πριν από την έναρξη των επαφών.
21 έως 29 ετών
Κλινική εξέταση, τεστ Παπανικολάου, υπερηχογράφημα και έλεγχος για χλαμύδια όταν υπάρχει νέος σύντροφος. Συζήτηση για την αντισύλληψη που ταιριάζει στον τρόπο ζωής σας.
30 έως 39 ετών
Στο τεστ Παπανικολάου προστίθεται συχνά το HPV test. Αν σχεδιάζετε εγκυμοσύνη αργότερα, αξίζει μια συζήτηση για το ωοθηκικό απόθεμα και την αντιμυλλέρειο ορμόνη (AMH). Υπέρηχος μαστών σύμφωνα με το ιστορικό.
40 έως 49 ετών
Ξεκινά η μαστογραφία, σε συχνότητα που ορίζει ο γιατρός με βάση το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό. Ο κύκλος αρχίζει να αλλάζει, και η επίσκεψη είναι η κατάλληλη ευκαιρία να μιλήσετε για τα συμπτώματα της προεμμηνόπαυσης.
Από 50 ετών και μετά
Μαστογραφία, υπερηχογραφικός έλεγχος ενδομητρίου και ωοθηκών, μέτρηση οστικής πυκνότητας για την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Κάθε κολπική αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται άμεσο έλεγχο και δεν περιμένει το επόμενο ετήσιο ραντεβού. Ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου γίνεται από γαστρεντερολόγο και ξεκινά γύρω στα 45 με 50.
Πώς να προετοιμαστείτε για το ραντεβού
- Προγραμματίστε την επίσκεψη εκτός περιόδου, ιδανικά την πρώτη εβδομάδα μετά το τέλος της.
- Για 48 ώρες πριν από το τεστ Παπανικολάου αποφύγετε επαφή, κολπικές πλύσεις, κολπικά υπόθετα και κρέμες.
- Σημειώστε την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου και τυχόν αλλαγές στον κύκλο.
- Φέρτε μαζί τα αποτελέσματα προηγούμενων εξετάσεων και τη λίστα των φαρμάκων σας.
- Γράψτε τις ερωτήσεις σας. Στο ιατρείο ξεχνιούνται εύκολα.
Συμπτώματα που δεν περιμένουν τον ετήσιο έλεγχο
Ο ετήσιος έλεγχος αφορά γυναίκες χωρίς ενοχλήματα. Αν εμφανιστεί κάτι από τα παρακάτω, κλείστε ραντεβού άμεσα:
- αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους ή αίμα μετά την επαφή,
- πολύ έντονη ή παρατεταμένη περίοδος,
- επίμονος πυελικός πόνος ή πόνος στην επαφή,
- κολπικές εκκρίσεις με έντονη οσμή, φαγούρα ή κάψιμο,
- ψηλαφητό ογκίδιο στον μαστό, έκκριμα από τη θηλή ή αλλαγή στο δέρμα του μαστού,
- καθυστέρηση περιόδου χωρίς εμφανή λόγο.
Γιατί έχει σημασία ο σταθερός γιατρός
Όταν ο ίδιος γυναικολόγος σας παρακολουθεί χρόνο με τον χρόνο, συγκρίνει τα ευρήματα με τα προηγούμενα. Ένα ινομύωμα που μεγάλωσε, μια κύστη που άλλαξε υφή, ένα ενδομήτριο πιο παχύ από πέρσι: η μεταβολή έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία από το ίδιο το εύρημα. Αν ψάχνετε ακόμη γιατρό, διαβάστε πώς να επιλέξετε μαιευτήρα γυναικολόγο.
Ο Δρ. Παναγιώτης Πολύζος δέχεται για ετήσιο έλεγχο στο ιατρείο της Αθήνας (Κριεζώτου 4, Κολωνάκι) και στον Βόλο. Κλείστε το ραντεβού σας από τη σελίδα επικοινωνίας.
Συχνές Ερωτήσεις
Κάθε πότε πρέπει να πηγαίνω στον γυναικολόγο;
Μία φορά τον χρόνο, ακόμη κι αν δεν έχετε κανένα σύμπτωμα. Το τεστ Παπανικολάου μπορεί να μη χρειάζεται κάθε χρόνο, η κλινική εξέταση και η συζήτηση με τον γιατρό όμως έχουν αξία σε ετήσια βάση.
Μπορώ να κάνω τον έλεγχο ενώ έχω περίοδο;
Καλύτερα όχι. Το αίμα δυσκολεύει την αξιολόγηση του τεστ Παπανικολάου και ο μαστός είναι πιο ευαίσθητος. Ιδανικά, κλείστε ραντεβού λίγες ημέρες μετά το τέλος της περιόδου.
Από ποια ηλικία ξεκινά ο γυναικολογικός έλεγχος;
Η πρώτη γνωριμία με γυναικολόγο μπορεί να γίνει στην εφηβεία, κυρίως για ενημέρωση. Ο προληπτικός έλεγχος για τον τράχηλο της μήτρας ξεκινά συνήθως στα 21 έτη ή μετά την έναρξη των επαφών, σύμφωνα με την κρίση του γιατρού.
Χρειάζεται έλεγχος αν δεν έχω σεξουαλικές επαφές;
Ναι. Ο υπέρηχος, η εξέταση μαστών και η συζήτηση για τον κύκλο σας δεν εξαρτώνται από τη σεξουαλική ζωή. Η εξέταση προσαρμόζεται, και το υπερηχογράφημα μπορεί να γίνει διακοιλιακά.
Πονάει η γυναικολογική εξέταση;
Κανονικά όχι. Μπορεί να νιώσετε μια πίεση ή μικρή ενόχληση για λίγα δευτερόλεπτα. Αν πονάτε, πείτε το: ο πόνος είναι πληροφορία για τον γιατρό και η εξέταση μπορεί να γίνει πιο ήπια.
Πόση ώρα διαρκεί ο ετήσιος έλεγχος;
Περίπου 20 με 30 λεπτά, μαζί με το ιστορικό, την εξέταση, τον υπέρηχο και τη συζήτηση των ευρημάτων.
Αν έχω κάνει το εμβόλιο HPV, χρειάζομαι τεστ Παπανικολάου;
Ναι. Το εμβόλιο προστατεύει από τους βασικούς ογκογόνους τύπους του ιού, όχι από όλους. Ο προληπτικός έλεγχος συνεχίζεται κανονικά.
