- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life – Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Η ζωή σας μπορεί να γίνει πιο εύκολη όταν θηλάζετε – Ο θηλασμός μπορεί να πάρει λίγη περισσότερη προσπάθεια στην αρχή από ότι η διατροφή με το γάλα του εμπορίου.
Όταν εσείς και το μωρό σας εγκατασταθείτε σε μια καλή ρουτίνα του σπιτιού, η ζωή σας μπορεί να γίνει πολύ πιο εύκολη. Όταν θηλάζετε, δεν υπάρχουν μπουκάλια και θηλές για αποστείρωση. Δεν χρειάζεται να αγοράσετε, να μετρήσετε, να ανακατεύετε. Δεν υπάρχουν μπουκάλια να θερμάνετε στη μέση της νύχτας!
Μπορείτε να ικανοποιήσετε την πείνα του μωρού σας αμέσως όταν θηλάζετε. Η φυσική επαφή είναι σημαντική για τα νεογνά. Μπορεί να τους βοηθήσει να αισθάνονται πιο ασφαλείς, ζεστά και τους παρέχει ένα αίσθημα παρηγοριάς.
Οι μητέρες μπορούν να επωφεληθούν από αυτή την εγγύτητα, καθώς ο θηλασμός την ηρεμεί και της δίνει χαλαρωτικό χρόνο. Το δέρμα με δέρμα. Η δερματική επαφή με το μωρό μπορεί να ενισχύσει τα επίπεδα ωκυτοκίνης της μητέρας. Η ωκυτοκίνη είναι μια ορμόνη που βοηθά τη ροή του γάλακτος και προσφέρει ηρεμία στη μητέρα.
Ο θηλασμός μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στην υγεία της μητέρας και μειώνει τον κίνδυνο στα εξής προβλήματα υγείας:
Το μητρικό γάλα δεν είναι απλώς τροφή. Περιέχει αντισώματα, ένζυμα και ζωντανά κύτταρα που κανένα βρεφικό γάλα δεν μπορεί να αντιγράψει, και η σύνθεσή του αλλάζει ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του μωρού.
Τις πρώτες ημέρες ο μαστός παράγει το πρωτόγαλα, ένα πυκνό, κιτρινωπό υγρό που ξεκινά να σχηματίζεται ήδη από την εγκυμοσύνη. Είναι λίγο σε ποσότητα, αλλά εξαιρετικά πλούσιο σε αντισώματα και πρωτεΐνες. Η μικρή ποσότητα αντιστοιχεί ακριβώς στο μέγεθος του στομάχου του νεογνού, που την πρώτη ημέρα χωρά μόλις 5 με 7 ml.
Μεταξύ τρίτης και πέμπτης ημέρας «κατεβαίνει» το γάλα. Το στήθος γεμίζει, βαραίνει και το γάλα γίνεται πιο λευκό και άφθονο. Το ώριμο γάλα έχει τη σωστή αναλογία νερού, λίπους, λακτόζης και πρωτεΐνης. Στην αρχή κάθε γεύματος είναι πιο υδαρές για να ξεδιψάσει το μωρό και στο τέλος πιο λιπαρό για να το χορτάσει. Γι’ αυτό αφήνετε το μωρό να τελειώσει τον πρώτο μαστό πριν του προσφέρετε τον δεύτερο.
Οι πρώτες ώρες παίζουν μεγάλο ρόλο. Όσα βοηθούν περισσότερο:
Η σωστή τοποθέτηση: κοιλιά με κοιλιά, η μύτη του μωρού απέναντι από τη θηλή. Περιμένετε να ανοίξει πολύ το στόμα και φέρτε το μωρό στο στήθος, όχι το στήθος στο μωρό. Το στόμα πρέπει να πιάνει μεγάλο μέρος της θηλαίας άλω και όχι μόνο τη θηλή. Το πηγούνι ακουμπά στον μαστό και τα χείλη γυρίζουν προς τα έξω. Αν ο θηλασμός πονά πέρα από τα πρώτα δευτερόλεπτα, η λήψη είναι πιθανότατα ρηχή: διακόψτε απαλά με το δάχτυλο και δοκιμάστε ξανά.
Ένα νεογνό θηλάζει 8 με 12 φορές το εικοσιτετράωρο, δηλαδή κάθε δύο με τρεις ώρες, και τη νύχτα. Ο θηλασμός γίνεται «κατά απαίτηση»: προσφέρετε στήθος στα πρώτα σημάδια πείνας, όταν το μωρό γυρίζει το κεφάλι, πιπιλάει τα χέρια ή ανοίγει το στόμα. Το κλάμα είναι όψιμο σημάδι. Η διάρκεια ποικίλλει από 10 έως 40 λεπτά και μειώνεται όσο το μωρό μεγαλώνει.
Πώς ξέρετε ότι παίρνει αρκετό γάλα:
Σε κάθε δυσκολία, η έγκαιρη βοήθεια από μαία ή σύμβουλο θηλασμού κάνει τη διαφορά. Τα περισσότερα προβλήματα λύνονται όταν αντιμετωπιστούν τις πρώτες ημέρες.
Δεν χρειάζεται ειδική δίαιτα. Χρειάζεστε περίπου 400 με 500 επιπλέον θερμίδες την ημέρα, ποικιλία τροφών και αρκετά υγρά. Οι ίδιες θρεπτικές τροφές που προτείνονται στην εγκυμοσύνη ισχύουν και εδώ. Δεν υπάρχουν τροφές που «απαγορεύονται», εκτός αν παρατηρήσετε ότι κάποια ενοχλεί σταθερά το μωρό σας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά αποκλειστικό θηλασμό τους πρώτους έξι μήνες και συνέχισή του, μαζί με στερεές τροφές, έως τα δύο χρόνια ή όσο επιθυμούν μητέρα και παιδί. Κάθε εβδομάδα θηλασμού μετράει, ακόμη κι αν δεν φτάσετε σε αυτόν τον στόχο.
Μετά από καισαρική: ο θηλασμός είναι απολύτως εφικτός. Η πλάγια στάση και η στάση «μπάλα του ράγκμπι» προστατεύουν την τομή. Το γάλα μπορεί να κατέβει μία ημέρα αργότερα.
Επιστροφή στην εργασία: μπορείτε να αντλείτε και να αποθηκεύετε γάλα. Διατηρείται έως 4 ώρες σε θερμοκρασία δωματίου, έως 4 ημέρες στο ψυγείο και περίπου 6 μήνες στην κατάψυξη.
Σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, όπως φυσικές καταστροφές ή διακοπή ύδρευσης, ο θηλασμός προστατεύει το μωρό από το μολυσμένο νερό, από λοιμώξεις του αναπνευστικού και από διάρροιες. Το γάλα είναι πάντα διαθέσιμο, στη σωστή θερμοκρασία, χωρίς καμία προμήθεια.
Υπάρχουν λίγες περιπτώσεις όπου ο θηλασμός δεν συνιστάται, όπως ορισμένες θεραπείες της μητέρας ή σπάνια μεταβολικά νοσήματα του βρέφους. Αν δεν μπορείτε ή δεν θέλετε να θηλάσετε, το βρεφικό γάλα είναι ασφαλής επιλογή και η απόφαση είναι δική σας.
Τα οφέλη του θηλασμού αθροίζονται όσο συνεχίζεται. Ενδεικτικά, ανά μήνα:
Ο αποκλειστικός θηλασμός καθυστερεί την επιστροφή της ωορρηξίας, όμως δεν είναι εγγυημένη προστασία. Η λεγόμενη μέθοδος γαλουχικής αμηνόρροιας (LAM) προστατεύει περίπου κατά 98% μόνο όταν ισχύουν ταυτόχρονα τρεις προϋποθέσεις:
Μόλις πάψει να ισχύει μία από αυτές, χρειάζεστε άλλη μέθοδο. Η ωορρηξία προηγείται της πρώτης περιόδου, άρα μπορείτε να μείνετε έγκυος πριν καν δείτε περίοδο. Συμβατά με τον θηλασμό είναι το προφυλακτικό, το σπιράλ χαλκού ή ορμονικό, το χάπι μόνο με προγεστερόνη, το εμφύτευμα και η ένεση. Τα συνδυαστικά αντισυλληπτικά χάπια με οιστρογόνα αποφεύγονται τουλάχιστον τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό, και συχνά για περισσότερο, γιατί αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης και μπορεί να μειώσουν την παραγωγή γάλακτος. Τη μέθοδο τη συζητάτε με τον γιατρό σας στον έλεγχο της λοχείας.
Όσο θηλάζετε συχνά, η περίοδος μπορεί να μην εμφανιστεί για μήνες. Σε γυναίκες που δεν θηλάζουν, επιστρέφει συνήθως μέσα σε 6 με 8 εβδομάδες. Οι πρώτοι κύκλοι είναι συχνά ακανόνιστοι, πιο λίγοι ή πιο έντονοι, και αυτό είναι αναμενόμενο. Αν όμως η περίοδος αργεί και έχετε ήδη ξεκινήσει επαφές χωρίς προστασία, ένα τεστ εγκυμοσύνης ξεκαθαρίζει την εικόνα. Για τις υπόλοιπες πιθανές αιτίες, δείτε τον οδηγό για την καθυστέρηση περιόδου.
Αν μείνετε έγκυος ενώ θηλάζετε, στις περισσότερες φυσιολογικές κυήσεις ο θηλασμός μπορεί να συνεχιστεί. Το γάλα μπορεί να λιγοστέψει ή να αλλάξει γεύση και οι θηλές να γίνουν πιο ευαίσθητες. Ενημερώστε τον γιατρό σας αν έχετε ιστορικό πρόωρου τοκετού, αιμορραγία ή πόνους στην κοιλιά.
Πολλές γυναίκες συνεχίζουν τις βιταμίνες της εγκυμοσύνης για όσο θηλάζουν. Αποφύγετε φυτικά «γαλακταγωγά» σκευάσματα χωρίς ιατρική συμβουλή: τα περισσότερα δεν έχουν σαφή τεκμηρίωση.
Ένα ογκίδιο στη γαλουχία είναι συνήθως αποφραγμένος πόρος ή γαλακτοκήλη. Ο θηλασμός όμως δεν αποκλείει άλλες παθήσεις του μαστού, και ο έλεγχος με υπερηχογράφημα γίνεται κανονικά όσο θηλάζετε.
Συνήθως μεταξύ τρίτης και πέμπτης ημέρας. Μέχρι τότε το μωρό καλύπτεται πλήρως από το πρωτόγαλα. Μετά από καισαρική μπορεί να καθυστερήσει κατά μία ημέρα.
Λίγη ευαισθησία τα πρώτα δευτερόλεπτα είναι συχνή τις πρώτες ημέρες. Πόνος που διαρκεί σε όλο το γεύμα ή πληγές στις θηλές δείχνουν συνήθως λάθος τοποθέτηση, που διορθώνεται.
Έχει τουλάχιστον έξι βρεγμένες πάνες την ημέρα, κίτρινες μαλακές κενώσεις, είναι ήρεμο μετά το γεύμα και παίρνει βάρος σύμφωνα με τον παιδίατρο.
Τα περισσότερα κοινά φάρμακα, όπως η παρακεταμόλη και πολλά αντιβιοτικά, είναι συμβατά με τον θηλασμό. Συμβουλευτείτε πάντα τον γιατρό σας πριν από κάθε αγωγή.
Αποκλειστικός θηλασμός για έξι μήνες και συνέχιση μαζί με στερεές τροφές έως τα δύο χρόνια ή όσο το επιθυμείτε εσείς και το παιδί.
Από τις πρώτες ημέρες προστατεύει από λοιμώξεις και βοηθά τη μήτρα να επανέλθει. Στους 3 μήνες μειώνει τις ωτίτιδες και τις νοσηλείες, στους 6 μήνες μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου και παχυσαρκίας, και μετά τον χρόνο προστατεύει και τη μητέρα από καρκίνο μαστού και ωοθηκών.
Ναι. Η ωορρηξία μπορεί να επανέλθει πριν από την πρώτη περίοδο, ειδικά όταν τα γεύματα αραιώνουν ή ξεκινούν οι στερεές τροφές. Αν δεν θέλετε νέα εγκυμοσύνη, χρησιμοποιήστε μια μέθοδο αντισύλληψης συμβατή με τον θηλασμό.
Συνήθως ναι μετά από ενθέματα σιλικόνης, ειδικά όταν η τομή δεν έγινε γύρω από τη θηλή. Μετά από μαστομειωτική η παραγωγή μπορεί να είναι μικρότερη, γιατί κόβονται πόροι και νεύρα. Ενημερώστε από νωρίς τη μαία ή τη σύμβουλο θηλασμού, ώστε να παρακολουθείται στενά το βάρος του μωρού.
Σταδιακά. Αφαιρέστε ένα γεύμα κάθε δύο με τρεις ημέρες, ξεκινώντας από εκείνο που ενδιαφέρει λιγότερο το μωρό. Αν το στήθος γεμίσει, αντλήστε λίγο μόνο για ανακούφιση. Η απότομη διακοπή αυξάνει τον κίνδυνο υπερφόρτωσης και μαστίτιδας.
