- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life και στην Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Πρόκειται για την εξέταση των ενδοκοιλιακών και πυελικών οργάνων με ειδικό ενδοσκόπιο (λαπαροσκόπιο) που εισέρχεται στην κοιλία μέσω μικρής τομής ακριβώς κάτω από τον αφαλό. Το λαπαροσκόπιο φέρει μια πηγή φωτός για να φωτίζει το εσωτερικό της κοιλίας. Η επέμβαση αυτή γίνεται συνήθως με γενική αναισθησία.
Οι οπτικοί φακοί του λαπαροσκοπίου συνδέονται με βιντεοκάμερα έτσι ώστε να μπορεί ο χειρουργός να βλέπει τα ευρήματα σε οθόνη τηλεόρασης. Υπάρχει δυνατότητα λήψης φωτογραφιών ή εγγραφής της όλης επέμβασης σε βίντεο ή DVD.
Πολλές χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν να γίνουν λαπαροσκοπικά, παρακάμπτοντας έτσι την ανάγκη διάνοιξης της κοιλίας (που ονομάζεται λαπαροτομία). Η λαπαροσκόπηση εκτελείται από χειρουργούς που έχουν υποβληθεί σε κατάλληλη εκπαίδευση και διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες γι’ αυτήν την επέμβαση. Μπορεί να χρειάζονται δύο ή τρεις επιπλέον τομές στην κοιλία για την εισαγωγή των εργαλείων με τα οποία θα γίνει η εκάστοτε επέμβαση.
Οι γυναικολογικές επεμβάσεις που μπορούν να γίνουν λαπαροσκοπικά είναι:
Στις περισσότερες επεμβάσεις επιστρέφετε σπίτι την ίδια ή την επόμενη ημέρα. Τις πρώτες 24 έως 48 ώρες είναι συχνός ένας πόνος στους ώμους, που οφείλεται στο αέριο με το οποίο διατείνεται η κοιλιά και υποχωρεί μόνος του. Οι μικρές τομές επουλώνονται μέσα σε λίγες ημέρες.
Σε σύγκριση με την ανοιχτή χειρουργική, η λαπαροσκόπηση σημαίνει μικρότερες τομές, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, μικρότερη απώλεια αίματος, λιγότερες συμφύσεις και ταχύτερη ανάρρωση. Η μεγέθυνση της εικόνας επιτρέπει πιο ακριβείς χειρισμούς, ιδιαίτερα με την τεχνολογία 3D στη λαπαροσκόπηση.
Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες. Περιλαμβάνουν αιμορραγία, λοίμωξη, τραυματισμό εντέρου, ουροδόχου κύστης ή αγγείων και, σπάνια, την ανάγκη μετατροπής σε ανοιχτή επέμβαση. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν μετά το χειρουργείο εμφανίσετε πυρετό, έντονο πόνο που δυναμώνει, εμετούς ή ερυθρότητα και έκκριμα στις τομές.
Η λαπαροσκόπηση χωρίζεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες και η διάκριση έχει πρακτική σημασία για τη διάρκεια, την αναισθησία και την ανάρρωση.
Γίνεται όταν οι απεικονιστικές εξετάσεις, όπως το υπερηχογράφημα ή η μαγνητική τομογραφία, δεν δίνουν σαφή απάντηση. Ο χειρουργός επισκοπεί τη μήτρα, τις σάλπιγγες, τις ωοθήκες και το περιτόναιο της πυέλου, ελέγχει τη βατότητα των σαλπίγγων με χρωστική και, αν χρειαστεί, παίρνει βιοψίες. Συχνά αρκούν μία ή δύο μικρές τομές.
Εδώ ο στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στην ίδια συνεδρία: αφαίρεση κύστης, ινομυώματος ή εστιών ενδομητρίωσης, λύση συμφύσεων, χειρουργική των σαλπίγγων ή αφαίρεση της μήτρας. Στην πράξη, πολλές επεμβάσεις ξεκινούν ως διαγνωστικές και συνεχίζουν ως θεραπευτικές, εφόσον έχετε δώσει από πριν συγκατάθεση για τα πιθανά ευρήματα. Γι’ αυτό η συζήτηση πριν από το χειρουργείο πρέπει να καλύπτει και το ερώτημα «τι θα γίνει αν βρεθεί κάτι διαφορετικό από το αναμενόμενο».
Η απόφαση δεν βασίζεται σε μία μόνο εξέταση. Συνεκτιμώνται τα συμπτώματα, η ηλικία, η επιθυμία για εγκυμοσύνη και τα ευρήματα του υπερηχογραφήματος. Οι πιο συχνές αφορμές είναι:
Αν δεν χρειάζεστε άμεσα χειρουργείο, υπάρχουν συνήθως εναλλακτικές, όπως η φαρμακευτική αγωγή ή η παρακολούθηση με υπερήχους. Μια καλή συμβουλευτική συζήτηση θα σας εξηγήσει τι κερδίζετε και τι ρισκάρετε με κάθε επιλογή.
Όταν ξέρετε τι ακολουθεί, το άγχος μειώνεται αισθητά. Η συνηθισμένη σειρά είναι η εξής:
Φροντίστε να σας συνοδεύει κάποιος για την επιστροφή στο σπίτι. Μετά από γενική αναισθησία δεν οδηγείτε την ίδια ημέρα.
Δεν υπάρχει μία τεχνική που ταιριάζει σε όλες. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, το ιστορικό σας και την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας.
Σε ένα μικρό ποσοστό επεμβάσεων η λαπαροσκόπηση μετατρέπεται σε ανοιχτή κατά τη διάρκειά της. Αυτό δεν αποτελεί αποτυχία. Είναι μια απόφαση ασφάλειας που παίρνει ο χειρουργός όταν τα ευρήματα το απαιτούν.
Η λαπαροσκόπηση είναι ασφαλής για τις περισσότερες γυναίκες. Ορισμένες καταστάσεις όμως αυξάνουν τη δυσκολία ή τον κίνδυνο και χρειάζονται πιο προσεκτικό σχεδιασμό:
Ενημερώστε επίσης για τυχόν προηγούμενες αντιδράσεις στην αναισθησία, για κάπνισμα και για ιστορικό θρόμβωσης. Μικρές λεπτομέρειες στο ιστορικό αλλάζουν συχνά το πλάνο.
Ντους επιτρέπεται συνήθως από την επόμενη ημέρα. Στεγνώστε τις τομές ταμποναριστά και αποφύγετε μπανιέρα, πισίνα ή θάλασσα μέχρι να κλείσουν πλήρως, συνήθως σε δύο εβδομάδες. Μια ελαφριά μελανιά γύρω από τις τομές είναι αναμενόμενη.
Περπατήστε από την πρώτη μέρα, λίγο και συχνά. Ήπια καθημερινή δραστηριότητα επιτρέπεται άμεσα. Τρέξιμο, γυμναστήριο και άρση βάρους επανέρχονται σταδιακά, ανάλογα με το είδος της επέμβασης.
Φούσκωμα και δυσκοιλιότητα είναι συχνά τις πρώτες ημέρες, λόγω αναισθησίας, παυσίπονων και λιγότερης κίνησης. Ελαφριά τροφή, άφθονα υγρά, φρούτα και φυτικές ίνες βοηθούν. Το περπάτημα επιταχύνει την απορρόφηση του αερίου.
Οδηγείτε όταν μπορείτε να πατήσετε απότομα φρένο χωρίς πόνο και δεν παίρνετε φάρμακα που προκαλούν υπνηλία. Η σεξουαλική επαφή επανέρχεται όταν νιώθετε άνετα, εκτός αν έγινε επέμβαση στον κόλπο ή αφαίρεση της μήτρας, οπότε η αναμονή είναι μεγαλύτερη.
Κάποιες φορές μια οξεία κατάσταση εμφανίζεται ενώ η γυναίκα είναι έγκυος: σκωληκοειδίτιδα, συστροφή ωοθήκης ή επιπλεγμένη κύστη. Οι διεθνείς οδηγίες θεωρούν τη λαπαροσκόπηση ασφαλή σε οποιοδήποτε τρίμηνο, όταν γίνεται από έμπειρη ομάδα. Ο χειρουργός προσαρμόζει το σημείο εισόδου στο μέγεθος της μήτρας, κρατά χαμηλή την πίεση του αερίου και ελέγχεται η καρδιακή λειτουργία του εμβρύου πριν και μετά την επέμβαση.
Το βασικό μήνυμα είναι απλό. Η καθυστέρηση μιας αναγκαίας επέμβασης στην κύηση συχνά ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο για μητέρα και έμβρυο από την ίδια την επέμβαση.
Η ενημερωμένη συγκατάθεση δεν είναι τυπική υπογραφή. Πηγαίνετε στο ραντεβού με τις ερωτήσεις σας γραμμένες, ώστε να μη ξεχάσετε τίποτα:
Κάθε ιστός που αφαιρείται κατά τη λαπαροσκόπηση, όπως τοίχωμα κύστης, ινομύωμα, εστία ενδομητρίωσης ή βιοψία περιτοναίου, στέλνεται σε παθολογοανατόμο. Η εξέταση επιβεβαιώνει τη διάγνωση και αποκλείει κακοήθεια. Τα αποτελέσματα βγαίνουν συνήθως σε μία έως δύο εβδομάδες. Στις περισσότερες καλοήθεις παθήσεις απλώς επιβεβαιώνουν αυτό που είδε ο χειρουργός. Σπανιότερα αποκαλύπτουν κάτι απρόσμενο, και τότε το πλάνο παρακολούθησης ή θεραπείας προσαρμόζεται ανάλογα.
Η διαγνωστική λαπαροσκόπηση διαρκεί 20 με 40 λεπτά. Οι επεμβατικές, όπως η αφαίρεση κύστης ή ινομυώματος, από μία έως τρεις ώρες, ανάλογα με τα ευρήματα.
Οι τομές έχουν μήκος 5 έως 10 χιλιοστά. Η μία κρύβεται μέσα στον αφαλό και οι υπόλοιπες χαμηλά στην κοιλιά, και με τον χρόνο γίνονται σχεδόν αόρατες.
Εξαρτάται από την επέμβαση. Μετά από διαγνωστική λαπαροσκόπηση, συνήθως από τον επόμενο κύκλο. Μετά από αφαίρεση ινομυώματος μπορεί να χρειαστεί αναμονή λίγων μηνών, που ορίζει ο χειρουργός.
Ναι, η λαπαροσκόπηση γίνεται με γενική αναισθησία.
Μετά από διαγνωστική ή απλή επεμβατική λαπαροσκόπηση οι περισσότερες γυναίκες φεύγουν την ίδια ημέρα ή το επόμενο πρωί. Σε μεγαλύτερες επεμβάσεις, όπως η λαπαροσκοπική υστερεκτομή ή η αφαίρεση μεγάλων ινομυωμάτων, η νοσηλεία είναι συνήθως μία έως δύο ημέρες.
Συνήθως όχι. Τα περισσότερα ράμματα είναι απορροφήσιμα και διαλύονται μόνα τους μέσα σε δύο με τρεις εβδομάδες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι τομές κλείνουν με ειδική κόλλα ιστών.
Ναι. Η προηγούμενη καισαρική δεν αποκλείει τη λαπαροσκόπηση. Ο χειρουργός λαμβάνει υπόψη πιθανές συμφύσεις και μπορεί να επιλέξει διαφορετικό σημείο εισόδου για μεγαλύτερη ασφάλεια.
Το φούσκωμα οφείλεται κυρίως στο διοξείδιο του άνθρακα που χρησιμοποιείται κατά την επέμβαση και στην προσωρινή επιβράδυνση του εντέρου. Υποχωρεί σταδιακά μέσα σε λίγες ημέρες, ιδίως με περπάτημα και ελαφριά διατροφή.
Συνήθως δύο με τέσσερις εβδομάδες μετά, όταν έχουν βγει και τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης. Τότε ελέγχονται οι τομές και συζητιέται το επόμενο βήμα της θεραπείας.
