- ΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΑ MED4WOMAN ATHENS
- ΙΑΤΡΕΙΟ ΒΟΛΟΣ MED4WOMAN VOLOS
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γυναικολόγος Μαιευτήρας Παναγιώτης Πολύζος δραστηριοποιείται στο Institute of Life – Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης του Μαιευτηρίου Ιασώ.
Κάθε γυναίκα όταν γεννιέται έχει ήδη στον οργανισμό της εκατοντάδες χιλιάδες ανώριμων ωαρίων που αργότερα στη ζωή της θα αρχίσουν να απελευθερώνονται κάθε μήνα με σκοπό τη γονιμοποίηση. Η διαδικασία κατά την οποία απελευθερώνεται ένα γόνιμο ωάριο από τις ωοθήκες της γυναίκας λέγεται ωορρηξία. Αν και ο όρος ωορηξία έχει καθιερωθεί, η σωστή λέξη είναι ωοθυλακιορρηξία μιας και αυτό που ρήγνυται, δηλαδή σπάει, δεν είναι το ωάριο αλλά το ωοθυλάκιο (η ‘θήκη’ δηλαδή μέσα στην οποία ωριμάζει το ωάριο).
Κάθε μήνα, περίπου 15 με 20 ωάρια στην κάθε ωοθήκη αρχίζουν να ωριμάζουν μέσα στα ωοθυλάκια τους. Η ωορρηξία συμβαίνει όταν μία από τις ωοθήκες απελευθερώσει ένα (ή και περισσότερα, αν και αρκετά σπάνια) ωάριο από το μεγαλύτερο ωοθυλάκιο. Το ώριμο ωάριο περνάει μέσα στη σάλπιγγα όπου είναι διαθέσιμο για να γονιμοποιηθεί.
Ταυτόχρονα παρατηρείται μια πάχυνση του ενδομητρίου προκειμένου να φιλοξενήσει το γονιμοποιημένο ωάριο. Εάν δεν πραγματοποιηθεί σύλληψη τότε το μη γονιμοποιημένο ωάριο μεταφέρεται στη μήτρα και μαζί με τα κατάλοιπα της πάχυνσης του ενδομητρίου αποβάλλεται από τον οργανισμό με αιμορραγία, γνωστή και ως έμμηνο ρύση ή αλλιώς περίοδος. Εάν όμως πραγματοποιηθεί σύλληψη τότε το γονιμοποιημένο ωάριο θα συνεχίσει το ταξίδι του προς τη μήτρα για τις επόμενες 5 με 6 μέρες όπου και θα εμφυτευθεί στο ενδομήτριο.
Ορισμένες γυναίκες γνωρίζουν πολύ καλά πότε έχουν ωορρηξία. Άλλες γυναίκες δεν παρατηρούν κάποια αλλαγή. Εάν σκέφτεστε να μείνετε έγκυος, παρακολουθήστε τον εαυτό σας για μερικούς μήνες και σύντομα θα μπορείτε να υπολογίσετε τις γόνιμες μέρες. Μερικά μικρά σημάδια της ωορρηξίας είναι τα εξής:
Μάθετε πότε είναι πιθανό να παραχθούν ωάρια – και να αυξήσετε τις πιθανότητές σας να συλλάβετε.
Κατ ‘αρχάς, πρέπει να καταλάβετε πότε θα έχετε ωορρηξία (απελευθέρωση ενός ωαρίου από την ωοθήκη). Υπάρχουν μερικές διαφορετικές μέθοδοι που μπορείτε να δοκιμάσετε για να σας βοηθήσουν να εντοπίσετε πότε θα έχετε ωορρηξία.
Σε μια μελέτη, τα ποσοστά εγκυμοσύνης των ζευγαριών που προγραμμάτισαν την επαφή με την ωορρηξία ήταν ταχύτερη από ό, τι συνήθως παρατηρείται μεταξύ των ζευγαριών που προσπαθούν να συλλάβουν:
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων μια γυναίκα πριν την ωορρηξία δεν έχει απολύτως κανένα σύμπτωμα.. Ωστόσο, σε κάποιες γυναίκες μπορεί τα συμπτώματα να εμφανίζονται εύκολα και να γίνονται αντιληπτά άμεσα από την ίδια την γυναίκα. Ως βασικά συμπτώματα για την ωορρηξία, θα μπορούσαν να είναι οι πόνοι στην κοιλιά αλλά και η ελάχιστη ποσότητα αίματος από τον κόλπο.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο έντονα ή ενοχλητικά και τότε καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γυναικολόγο σας που θα σας ενημερώσει σχετικά με την αντιμετώπιση. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι γόνιμες μέρες έχουν έρθει και έχετε περισσότερες πιθανότητες για μια πιθανή εγκυμοσύνη.
Σε περίπτωση που δείτε μια ελάχιστη ποσότητα αίματος είναι σχετικά ένα φυσιολογικό σύμπτωμα και δεν πρέπει να σας ανησυχεί. Σε περίπτωση όμως που είναι περισσότερο αίμα από το συνηθισμένο ή το ελάχιστο, τότε καλό θα ήταν να επικοινωνήσετε με τον ιατρό σας, έτσι ώστε να σας συμβουλέψει κατάλληλα.
Η ορμόνη Lh ή αλλιώς ωχρινοποιητική ορμόνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα κύτταρα της υπόφυσης και είναι υπεύθυνη για την σωστή λειτουργία των ωοθηκών στις γυναίκες. Η ωορρηξία γίνεται περίπου 2.5 μέρες μετά την αύξηση της Lh oρμόνης. Αμέσως μετά, το ωάριο εισέρχεται στις σάλπιγγες και μπορεί να πραγματοποιηθεί η γονιμοποίηση.
Ναι, είναι φυσιολογικό να υπάρχει πόνος καθώς και είναι ένα από τα βασικά συμπτώματα ότι ξεκινάει η ωορρηξία. Σε πολλές γυναίκες βέβαια μπορεί να μην υπάρχει ούτε πόνος. Ωστόσο, αν ο πόνος είναι επίμονος και ενοχλητικός τότε καλύτερα να έρθετε σε επικοινωνία με τον ιατρό σας, όπου και θα του εξηγήσετε ακριβώς την κατάσταση. Ο ίδιος θα σας κατευθύνει ανάλογα.
Τα συμπτώματα ωορρηξίας δεν εμφανίζονται σε όλες τις γυναίκες με την ίδια ένταση. Τα πιο αξιόπιστα είναι:
Οι γόνιμες μέρες είναι οι πέντε ημέρες πριν από την ωορρηξία και η ίδια η ημέρα της ωορρηξίας. Τα συμπτώματα γόνιμων ημερών είναι ουσιαστικά τα συμπτώματα ωορρηξίας: περισσότερη και πιο διαυγής βλέννα, αυξημένη επιθυμία και, κοντά στην ωορρηξία, θετικό τεστ LH. Για τον υπολογισμό τους με το ημερολόγιο δείτε τον οδηγό για τις γόνιμες μέρες και τις συμβουλές για το πώς να μείνω έγκυος.
Ο πόνος ωορρηξίας (mittelschmerz) είναι ένα σφίξιμο ή τσίμπημα χαμηλά στη μία πλευρά, που κρατά από λίγα λεπτά έως μία με δύο ημέρες. Οφείλεται στη ρήξη του ωοθυλακίου και σε μικρή ποσότητα υγρού που ερεθίζει το περιτόναιο. Δείχνει ότι βρίσκεστε στις πιο γόνιμες ώρες του κύκλου, άρα η επαφή εκείνη την ημέρα και την προηγούμενη έχει τις καλύτερες πιθανότητες σύλληψης. Ο πόνος από μόνος του δεν σημαίνει ότι έγινε σύλληψη. Αν είναι έντονος, κρατά περισσότερο ή συνοδεύεται από πόνους περιόδου που χειροτερεύουν, συζητήστε το με τον γιατρό σας, γιατί μπορεί να κρύβει ενδομητρίωση ή κύστη ωοθήκης.
Ο κύκλος χωρίζεται σε δύο φάσεις, με την ωορρηξία ανάμεσά τους. Κάθε φάση ελέγχεται από διαφορετικές ορμόνες.
Αυτή η σειρά εξηγεί γιατί η θερμοκρασία ανεβαίνει μετά την ωορρηξία, γιατί η βλέννα αλλάζει πριν από αυτήν και γιατί η διάρκεια του κύκλου κρίνεται κυρίως από την πρώτη φάση.
Τα σημάδια του σώματος και τα τεστ στο σπίτι δίνουν ενδείξεις. Όταν χρειάζεται βεβαιότητα, για παράδειγμα σε δυσκολία σύλληψης, ο γιατρός χρησιμοποιεί:
Ένας κύκλος χωρίς ωορρηξία μπορεί να συμβεί σε κάθε γυναίκα περιστασιακά. Όταν όμως επαναλαμβάνεται, είναι από τις συχνότερες αιτίες δυσκολίας σύλληψης. Οι διαταραχές ωορρηξίας ομαδοποιούνται σε τρεις βασικές κατηγορίες:
Ενδείξεις ανωορρηξίας είναι οι πολύ αραιοί ή απρόβλεπτοι κύκλοι, η απουσία περιόδου, η απουσία ανόδου θερμοκρασίας στο διάγραμμα και τα τεστ LH που δεν γίνονται ποτέ θετικά. Ο θεραπευτικός χειρισμός εξαρτάται από την κατηγορία. Γι’ αυτό η σωστή διάγνωση προηγείται κάθε φαρμάκου.
Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, ο δακτύλιος και το αυτοκόλλητο δρουν κυρίως αναστέλλοντας την ωορρηξία. Όσο τα χρησιμοποιείτε σωστά, δεν υπάρχει ωορρηξία, και η αιμορραγία στο διάλειμμα δεν είναι πραγματική περίοδος. Μετά τη διακοπή, η ωορρηξία επανέρχεται συνήθως γρήγορα.
Το χάπι της επόμενης μέρας δρα κυρίως καθυστερώντας την ωορρηξία. Γι’ αυτό είναι πιο αποτελεσματικό όσο νωρίτερα ληφθεί, και δεν προστατεύει αν η ωορρηξία έχει ήδη γίνει. Δεν διακόπτει μια εγκυμοσύνη που έχει ήδη εμφυτευθεί.
Ο ήπιος πόνος ωορρηξίας είναι αθώος. Σπάνια όμως, ένα ωοθυλάκιο ή ένα ωχρό σωμάτιο μπορεί να αιμορραγήσει μέσα στην κοιλιά, ή να υπάρξει συστροφή της ωοθήκης. Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν έχετε:
Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, ο ίδιος πόνος μπορεί να οφείλεται σε εξωμήτριο κύηση, γι’ αυτό το τεστ εγκυμοσύνης είναι το πρώτο βήμα στο νοσοκομείο.
Ναι. Μια μικρή αιμόρροια στη μέση του κύκλου, ροζ ή καφέ, εμφανίζεται σε μικρό ποσοστό γυναικών και οφείλεται στην παροδική πτώση των οιστρογόνων. Αν είναι έντονη, επαναλαμβάνεται συχνά ή συνοδεύεται από πόνο, χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος.
Συνήθως από λίγες ώρες έως δύο ημέρες και είναι λίγες σταγόνες. Αιμορραγία που διαρκεί περισσότερο ή μοιάζει με περίοδο δεν θεωρείται αίμα ωορρηξίας.
Οι πέντε ημέρες πριν από την ωορρηξία και η ημέρα της ωορρηξίας. Σε κύκλο 28 ημερών αυτό αντιστοιχεί περίπου στις ημέρες 10 έως 15. Σε μεγαλύτερο ή μικρότερο κύκλο η ωορρηξία γίνεται περίπου 14 ημέρες πριν από την επόμενη περίοδο.
Ένας ήπιος πόνος χαμηλά στην κοιλιά, συνήθως στη μία πλευρά, που μερικές φορές αντανακλά στη μέση, είναι συχνός. Η ζαλάδα δεν είναι τυπικό σύμπτωμα. Αν είναι έντονη ή επαναλαμβάνεται, συζητήστε το με τον γιατρό σας.
Ναι. Οι ανωορρηκτικοί κύκλοι είναι συχνοί στην εφηβεία, στην προεμμηνόπαυση και στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Αν ο κύκλος σας είναι πολύ ακανόνιστος, αξίζει να γίνει έλεγχος ωορρηξίας.
Διαυγής, ελαστική τραχηλική βλέννα, ελαφρύς πόνος στη μία πλευρά της κοιλιάς, ευαισθησία στο στήθος, αυξημένη libido και μικρή άνοδος της βασικής θερμοκρασίας μετά την ωορρηξία.
Συνήθως από λίγα λεπτά έως 24 με 48 ώρες. Αν διαρκεί περισσότερο ή είναι πολύ έντονος, χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος.
Όχι απαραίτητα. Ο πόνος δείχνει ότι βρίσκεστε στις γόνιμες ώρες, όχι ότι έγινε σύλληψη. Η πιθανότητα είναι μεγαλύτερη όταν η επαφή γίνει την ημέρα πριν και την ημέρα της ωορρηξίας.
Σπάνια μπορεί να απελευθερωθούν δύο ωάρια στο ίδιο χρονικό διάστημα, συνήθως μέσα σε 24 ώρες, και αυτό εξηγεί τα διζυγωτικά δίδυμα. Δύο ξεχωριστές ωορρηξίες με απόσταση εβδομάδων στον ίδιο κύκλο δεν συμβαίνουν σε φυσιολογικές συνθήκες.
Με σωστή λήψη των συνδυασμένων αντισυλληπτικών, η ωορρηξία αναστέλλεται. Ξεχασμένα χάπια, έμετοι ή αλληλεπιδράσεις με ορισμένα φάρμακα μπορεί να επιτρέψουν ωορρηξία.
Ενδείξεις είναι οι πολύ αραιοί ή απρόβλεπτοι κύκλοι, η απουσία περιόδου και τα τεστ ωορρηξίας που δεν βγαίνουν ποτέ θετικά. Η επιβεβαίωση γίνεται με μέτρηση προγεστερόνης στη δεύτερη φάση του κύκλου ή με υπερηχογραφική παρακολούθηση.
Ο αποκλειστικός θηλασμός συχνά καθυστερεί την επιστροφή της ωορρηξίας, αλλά δεν την αποκλείει. Η πρώτη ωορρηξία γίνεται πριν από την πρώτη περίοδο, οπότε χρειάζεστε αντισύλληψη αν δεν σχεδιάζετε νέα εγκυμοσύνη.
