Η στοματική υγεία στην εγκυμοσύνη αλλάζει περισσότερο απ’ όσο περιμένουν οι περισσότερες γυναίκες. Ούλα που ματώνουν, δόντια πιο ευαίσθητα, μια γεύση ξινή μετά τις πρωινές ναυτίες. Τα περισσότερα από αυτά είναι αναμενόμενα και αντιμετωπίζονται εύκολα, αρκεί να μην τα αφήσετε να προχωρήσουν.
Γιατί αλλάζουν τα δόντια και τα ούλα στην εγκυμοσύνη
- Ορμόνες. Τα αυξημένα οιστρογόνα και η προγεστερόνη αυξάνουν την αιμάτωση των ούλων και τα κάνουν να αντιδρούν πιο έντονα στη μικροβιακή πλάκα.
- Ναυτία και εμετοί. Το γαστρικό οξύ διαβρώνει την αδαμαντίνη, κυρίως στην πίσω επιφάνεια των μπροστινών δοντιών.
- Συχνά μικρά γεύματα. Τα σνακ και οι λιγούρες για γλυκό δίνουν περισσότερες ευκαιρίες στα μικρόβια της τερηδόνας.
- Κούραση και αναγούλα στο βούρτσισμα. Πολλές έγκυες βουρτσίζουν λιγότερο επειδή η οδοντόβουρτσα τους προκαλεί τάση για εμετό.
Ουλίτιδα εγκυμοσύνης: όταν ματώνουν τα ούλα
Η ουλίτιδα της κύησης εμφανίζεται σε μεγάλο ποσοστό εγκύων, συνήθως από τον δεύτερο μήνα, και κορυφώνεται γύρω στον όγδοο. Τα ούλα κοκκινίζουν, πρήζονται και ματώνουν εύκολα στο βούρτσισμα ή στο νήμα. Υποχωρεί μετά τον τοκετό, εφόσον στο μεταξύ η πλάκα απομακρύνεται σωστά.
Αν μείνει χωρίς φροντίδα, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα, δηλαδή φλεγμονή που φτάνει στο οστό που στηρίζει τα δόντια. Μελέτες έχουν συσχετίσει τη σοβαρή περιοδοντίτιδα με πρόωρο τοκετό και χαμηλό βάρος γέννησης. Η αιτιώδης σχέση δεν έχει αποδειχθεί, είναι όμως ένας επιπλέον λόγος να μην παραμελήσετε τα ούλα σας.
Επουλίδα της κύησης
Σε λίγες γυναίκες εμφανίζεται ένα μικρό, κόκκινο ογκίδιο στα ούλα που ματώνει εύκολα. Λέγεται επουλίδα ή πυογόνο κοκκίωμα της κύησης, είναι καλόηθες και συνήθως υποχωρεί μόνο του μετά τον τοκετό. Αφαιρείται μόνο αν ενοχλεί στη μάσηση ή αιμορραγεί συχνά.
Καθημερινή φροντίδα: τι να κάνετε
- Βουρτσίζετε δύο φορές την ημέρα, για δύο λεπτά, με μαλακή οδοντόβουρτσα και οδοντόκρεμα με φθόριο.
- Χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια μία φορά την ημέρα. Λίγο αίμα τις πρώτες ημέρες δεν είναι λόγος να σταματήσετε.
- Αν το βούρτσισμα σας προκαλεί αναγούλα, δοκιμάστε μικρότερη κεφαλή βούρτσας, οδοντόκρεμα με πιο ήπια γεύση ή άλλη ώρα της ημέρας.
- Μετά από εμετό, ξεπλύνετε με νερό ή με διάλυμα μαγειρικής σόδας και βουρτσίστε μισή ώρα αργότερα.
- Προτιμήστε σνακ που δεν κολλούν στα δόντια: γιαούρτι, τυρί, ξηρούς καρπούς, ωμά λαχανικά. Δείτε και τις καλύτερες τροφές για την εγκυμοσύνη.
- Πίνετε νερό ανάμεσα στα γεύματα και αποφύγετε τα αναψυκτικά και τους χυμούς με ζάχαρη.
Οδοντίατρος στην εγκυμοσύνη: τι επιτρέπεται και πότε
Η εγκυμοσύνη δεν είναι λόγος να αποφύγετε τον οδοντίατρο. Το αντίθετο. Ένας έλεγχος και ένας καθαρισμός στην αρχή της κύησης προλαβαίνουν τα περισσότερα προβλήματα.
Πρώτο τρίμηνο
Έλεγχος, καθαρισμός και οδηγίες υγιεινής. Οι επείγουσες θεραπείες γίνονται κανονικά, ενώ οι προγραμματισμένες συνήθως μετατίθενται λίγες εβδομάδες.
Δεύτερο τρίμηνο
Η καταλληλότερη περίοδος για σφραγίσματα, απονευρώσεις και εξαγωγές. Η ναυτία έχει υποχωρήσει και η θέση στην οδοντιατρική έδρα είναι ακόμη άνετη.
Τρίτο τρίμηνο
Η θεραπεία επιτρέπεται, αλλά η ύπτια θέση για πολλή ώρα κουράζει. Ζητήστε σύντομες συνεδρίες και ένα μαξιλάρι κάτω από το δεξί ισχίο, ώστε να γέρνετε ελαφρώς αριστερά.
Οι αισθητικές εργασίες, όπως η λεύκανση, μπορούν να περιμένουν. Τα στάδια της εγκυμοσύνης ανά εβδομάδα θα σας βοηθήσουν να προγραμματίσετε τα ραντεβού σας.
Φάρμακα για πονόδοντο και λοίμωξη
Η παρακεταμόλη είναι το αναλγητικό πρώτης επιλογής στην κύηση. Τα αντιφλεγμονώδη, όπως η ιβουπροφαίνη, αποφεύγονται, ιδιαίτερα μετά την 20ή εβδομάδα. Αν χρειαστεί αντιβίωση, υπάρχουν σκευάσματα με μακρά εμπειρία ασφαλούς χρήσης στις εγκύους, όπως η αμοξικιλλίνη, ενώ οι τετρακυκλίνες αντενδείκνυνται. Μην πάρετε κανένα φάρμακο μόνη σας: ο οδοντίατρος και ο γυναικολόγος σας θα συνεννοηθούν για το κατάλληλο σχήμα.
Πότε να επικοινωνήσετε άμεσα με οδοντίατρο
- Έντονος πόνος που δεν υποχωρεί με παρακεταμόλη.
- Πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα ούλα, με ή χωρίς πυρετό.
- Ούλα που αιμορραγούν αυτόματα ή δόντι που κουνιέται.
- Ογκίδιο στα ούλα που μεγαλώνει γρήγορα.
Ένα οδοντικό απόστημα είναι λοίμωξη και στην κύηση αντιμετωπίζεται χωρίς καθυστέρηση. Αν συνοδεύεται από πυρετό, ενημερώστε και τον μαιευτήρα σας. Για τα υπόλοιπα σημάδια που χρειάζονται προσοχή, διαβάστε ποια συμπτώματα της εγκυμοσύνης δεν πρέπει να αγνοήσετε.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι φυσιολογικό να ματώνουν τα ούλα στην εγκυμοσύνη;
Είναι πολύ συχνό. Οι ορμόνες της κύησης κάνουν τα ούλα πιο ευαίσθητα στην πλάκα, με αποτέλεσμα να πρήζονται και να ματώνουν στο βούρτσισμα. Δεν είναι όμως κάτι που αγνοούμε: χρειάζεται σχολαστική στοματική υγιεινή και έλεγχος από οδοντίατρο.
Μπορώ να κάνω σφράγισμα ή απονεύρωση ενώ είμαι έγκυος;
Ναι. Οι απαραίτητες οδοντιατρικές θεραπείες γίνονται με ασφάλεια, κατά προτίμηση στο δεύτερο τρίμηνο. Ένας πονόδοντος ή ένα απόστημα που μένει χωρίς θεραπεία είναι μεγαλύτερος κίνδυνος από την ίδια τη θεραπεία.
Επιτρέπεται η τοπική αναισθησία στον οδοντίατρο;
Ναι. Τα τοπικά αναισθητικά που χρησιμοποιούνται στην οδοντιατρική θεωρούνται ασφαλή στην κύηση. Ενημερώστε τον οδοντίατρο για την εβδομάδα της εγκυμοσύνης και για τα φάρμακα που παίρνετε.
Επιτρέπεται η ακτινογραφία δοντιών στην εγκυμοσύνη;
Όταν είναι πραγματικά απαραίτητη, γίνεται. Η δόση ακτινοβολίας είναι πολύ μικρή και χρησιμοποιείται προστατευτική ποδιά στην κοιλιά και κολάρο θυρεοειδούς. Οι ακτινογραφίες ρουτίνας μπορούν να περιμένουν μέχρι μετά τον τοκετό.
Τι να κάνω αν οι εμετοί μού χαλούν τα δόντια;
Μετά τον εμετό ξεπλύνετε το στόμα με νερό ή με ένα ποτήρι νερό με ένα κουταλάκι μαγειρική σόδα και περιμένετε περίπου μισή ώρα πριν βουρτσίσετε. Το άμεσο βούρτσισμα τρίβει το οξύ πάνω στην αδαμαντίνη.
Μπορώ να κάνω λεύκανση δοντιών ενώ είμαι έγκυος;
Προτείνεται να αναβληθεί για μετά τον τοκετό και τον θηλασμό. Δεν είναι αναγκαία θεραπεία και δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας.
Ισχύει ότι κάθε παιδί κοστίζει ένα δόντι;
Όχι, είναι μύθος. Το μωρό δεν παίρνει ασβέστιο από τα δόντια της μητέρας. Τα προβλήματα οφείλονται στις ορμονικές αλλαγές, τους εμετούς, τα συχνά γεύματα και την παραμέληση της υγιεινής, άρα προλαμβάνονται.
